Innflytjendamál verða, að mati hollenska forsætisráðherrans Marka Rutte, eitt af aðalatriðunum í næstu þingkosningum í Holland vorið 2021. Þetta segir forsætisráðherrann í sínum hefðbundna jólaviðtali við De Telegraaf. Með þessu gerir hann evrópska málefni að aðalmáli innanlandsstjórnmálanna.
Frjálslyndi Rutte mælir með því að Evrópa taki við flóttafólki sem er í neyð, en taki ekki lengur við hælisleitendum í aðgangaferlum sem hafa enga möguleika á vernd. Hann er ósáttur við að sumar ESB-ríki við ytri landamæri Evrópu hleypi öllu flóttafólki og hælisleitendum óhindrað í gegn.
Inntaka nokkurra milljóna flóttafólks og hælisleitenda, einkum frá Mið-Austurlöndum og Norður-Afríku, hefur undanfarin fimm ár verið klofningsmál milli evrópskra ríkja. Sum austur-evrópsk ríki neita að taka við hælisleitendum í þorpum og borgum sínum, og ýmis suður-evrópsk lönd láta hælisleitendur ferðast frjálslega og án skráningar.
Forsætisráðherrann nefnir engin lönd beint í viðtalinu, en vísar líklega einkum til landa eins og Póllands, Ungverjalands, Austurríkis, Grikklands, Ítalíu og Spánar. Að hunsa eftirlit gæti, að hans mati, stefnt áframhaldi Schengen-samningsins í hættu. Gagnrýnendur segja samninginn nú þegar ógildan og í raun horfinn. Í þessum samningi gerðu evrópsk ríki samninga um frjálst flæði fólks milli aðildarríkja.
„Ríkin við ytri landamæri þurfa að greina á milli raunverulegra hælisleitenda og efnahagsflytjenda sem hafa ekkert að gera í Evrópu. Síðari hópinn má þau ekki leyfa að halda áfram. Ef það gerist ekki, þá er ekki hægt að halda Schengen áfram,“ segir Rutte.
Hann getur ekki sagt hvort Schengen-samningurinn verði í raun aflýstur ef ekkert breytist. „Ég segi ekki að við ætlum að slíta Schengen, en það er í hættu. Samstaða er grundvallarsamkomulag innan Schengen,“ segir hann.
Ef Schengen-samningurinn fellur, gæti það þýtt að landamærastýringar verði endurvaktar. Rutte vill helst forðast að það gerist.
Tillaga hollenska forsætisráðherrans er líka séð sem viðbrögð við vaxandi réttlægri populískum stjórnmálaflokkum í Hollandi. Holland hefur um árabil haft öflugan múslimaandúðarflokk PVV undir forystu Geerts Wilders. Síðasta ár kom svo Forum för Demokratie (FvD) til, sem er mjög á móti erlendu áhrifum í Hollandi. PVV og FvD eru taldir mjög and-Evrópskir.
Þessir tveir flokkar hafa tekið þátt í ýmsum samvinnuverkefnum með hægriextremum og sterkt þjóðernissinnuðum flokkum. Í héraðskosningum í byrjun þessa árs varð FvD nánast stærsti flokkurinn í einu vetfangi.