IEDE NEWS

Nýtt evrópskt landbúnaðarstefna verður komin á réttan spor innan fáeinna vikna

Iede de VriesIede de Vries
Það gæti verið ljóst innan örfárra vikna hvort Græni samningurinn og evrópsk loftslagsstefna verði hægfara. Því þarf ekki að bíða í átta mánuði eftir niðurstöðu Evrópuþingkosninganna í júní 2024.

En ekki einungis Græni samningurinn, umhverfi og loftslagsmál verða grundvöllurinn að annarri evrópskri landbúnaðarstefnu. Við upphaf kosningabaráttu Evrópuþingsins eru þegar að minnsta kosti um átta mál sem geta verið leiðbeinandi fyrir framtíðarlínu ESB í landbúnaði.

Fyrst ber að nefna tilnefningu hollenska ráðherrans Wopke Hoekstra til nýs loftslagsstjóra. Hann á eftir að ganga í gegnum kröftugan viðtalshólf í Strassborg, væntanlega í október, sennilega fyrir umhverfisnefnd Evrópuþingsins, envi-nefndina.

Ef hann verður metinn of viðkvæmur getur það verið skilaboð um að Evrópuþingið sé staðráðið í að halda í græna loftslagsstefnu Frans Timmermans. Ef forseti Ursula von der Leyen í framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er sammála gæti hún gefið það til kynna í árlegu ræðu sinni um 'Staða sambandsins' sem fram fer næsta miðvikudag.

Von der Leyen er undir þrýstingi frá eigin kristilegum demókrötum sem vilja minna af Græna samningnum og umhverfismálum og meira af landbúnaði og dreifbýli. Líklegast er að Von der Leyen vilji ekki taka málið of fast á, eða hún gæti valið að gera einhvers konar 'framrás'.

Aftur á móti verður að bíða og sjá hvort stjórnmál í Brussel nái að sættast á deilur milli (pólska) landbúnaðarráðherrans Janus Wojciechowski og hinna 26 framkvæmdastjóranna. Hann hefur einstaka stefnu í tengslum við útflutning ukranska korna til hafna ESB. Þessi ágreiningur innan framkvæmdarstjórnar Von der Leyen gæti orðið stöðuatriði þar sem annaðhvort verður að gefa eftir eða rísa upp.

Þá þarf Von der Leyen að halda ræðu viku síðar (19. september) á flokksþingi Evrópska þjóðarflokksins (EVP) í egen þýska fylkinu Bæjaralandi um „framtíð landbúnaðar“. Í því vanalega íhaldssama suðlæga þýska fylki eru svæðiskosningar þann 8. október.

Niðurstðan gæti gefið vísbendingu um hversu mikið hægri sinnuð og landbúnaðartengd stefna leiðir til þess að kjósendur sem yfirgáfu CDU/CSU snúa aftur til þess flokks. Samkvæmt skoðanakönnunum hefur hægri stefna vaxið í ESB-löndum, þó svo að það hafi nýlega ekki staðist í Spáni.

Viku síðar (15. október) fara fram þingkosningar í Póllandi sem einnig snúast að mestu leyti um sveitir og landbúnað. Þar liggur einnig fyrir spurningin hvort sveitungar og bændur sem eru á skjön við fjölskyldu sína lesi til konservatíf-nasjonalískra PiS-flokkanna. Málefni ukranska korna, ógnandi landamæralokanir og uppreisnargjörn framkvæmdastjórnarmaðurinn Wojciechowski eru kveikjur á sprengjugrindinni. 

Og nokkrum vikum síðar (22. nóvember) verða þingkosningar í Hollandi. Þar spyrja menn einnig hvort kjósendur sem yfirgáfu CDA snúi aftur eða hvort þeir sem hætt hafa að kjósa leiti nýrra flokka og stjórnmálamanna. Úrslitin í kosningunum í Bæjaralandi, Póllandi eða Hollandi munu líklega ekki ráða miklu um ESB-stefnu, en gætu verið vísbending.

Mun mikilvægara er hins vegar hvort landbúnaðarveldið Úkraína verði aðili að Evrópusambandinu. Samningaviðræður hefjast 16. desember. Tíu lönd eru á lista yfir hugsanlega aðildarríki; sum hafa verið í biðstöðu í mörg ár.

Brátt þurfa ESB-ríkin að taka ákvörðun hvort ESB eigi ekki fyrst að koma sinni eigin stjórnsýslu í lag. Þetta var að einhverju leyti samkomulag eftir brottför Breta. Ef ESB flýtur fyrir að taka Úkraínu inn ofan í dekk, mun það án efa hafa áhrif á sameiginlega landbúnaðarstefnu, hvernig sem á það er litið…

Þessa grein skrifaði og birti Iede de Vries. Þýðingin var sjálfkrafa búin til úr upprunalegu hollenska útgáfunni.

Tengdar greinar