Evrópskir ríkisstjórnarleiðtogar þrýsta á ríkið innan ESB að gera rannsókn á orsökum mikils hækkunar orkuverðs. Nokkur sunnan Evrópu ESB-lönd vilja nú þegar ESB-styrki til að mæta áfram hækkandi verði á gasi og rafmagni.
Hollenski Evrópuþingmaðurinn Bert-Jan Ruissen berst fyrir frestun á nýjum Evróputollum vegna mengunar og fyrir byggingu nýrra kjarnorkuvera.
Gasverð hefur nú rifið metbók eftir metbók, en mismikið milli landa. Einnig fyrirtæki eru þungt undir auknum orkukostnaði. Það ógnar því að endurheimt eftir faraldur kórónuveiru taki verulegan skell.
Á óopinberum fundi ESB-leiðtoga í Kranj, Slóveníu, var þetta efni hátt á dagskrá. „Fyrst þarf að líta á hvað löndin sjálf geta gert,“ segir brottfarandi forsætisráðherra Rutte. „Kannski er svo hægt að sameina málin á Evrópubreiðum vettvangi.“
Nokkur ESB-lönd hafa þegar gripið til aðgerða til að hemja hækkunina með því að lækka skatta líkt og Holland. Frakkland gengur enn lengra og hefur fryst verð á gasi og rafmagni. Í Spáni greiða íbúar þrjár sinnum hærra verð fyrir rafmagn en fyrir sex mánuðum. Veturinn er enn ekki genginn í garð.
Þingið í Hollandi hefur varið 375 milljónum evra til að halda rafmagni á viðráðanlegu verði. Spánn lækkar virðisaukaskatt og þvingar orkufyrirtæki til að lækka verð þar til enginn hagnaður verður eftir. Að halda fimm spánskum kjarnorkuverum lengur opnum er fyrir Madríd enn ótækt mál.
Hollenski Evrópuþingmaðurinn Bert-Jan Ruissen (SGP) benti á áhrif nýrra umhverfisgjalda á orkuverð í þingsal Evrópuþingsins í Strassborg í gærkvöldi.
„Við verðum að gæta aðgerða ESB sem hækka verð nú enn frekar, eins og kolefnisskattar. Þetta er ekki rétt tími,“ sagði hann. „Í stað aukinna krafna og gjalda viljum við fleiri orkugjafa. ESB má ekki lengur útiloka ný kjarnorkuver!“
Í umræðum um orkumál kvartaði Ruissen í gær yfir að kjarnorka væri engin umfjöllunarefni í stefnumótun ESB. „Fyrir SGP er atvinnuvegjastjórnun mikilvæg. Þess vegna má ekki útiloka neinar tækni í orkuskiptunum. Kjarnorka getur hjálpað okkur að verða sjálfbærari á þann hátt að hún tryggir orkuöryggi.“
Ruissen berst fyrir að ESB gefi Hollandi og öðrum ESB-löndum svigrúm til að móta orkuskipti í samræmi við eigin aðstæður. „Lönd vita best hvaða tækni og leiðir þeirra henta best. Þess vegna þarf ekki að setja strangar reglur frá Brussel um þetta heldur að landamönnum sé fært að taka eigin ákvarðanir.“
Á miðvikudag ræða Evrópuþingsmenn við framkvæmdastjóra Simson og forystu Slóveníu um mögulegar ráðstafanir til að milda áhrif hækkandi orkuverðs á neytendur og fyrirtæki. Ræða mun snúast m.a. um hlutverk orkuskilvirkni og endurnýjanlegrar orku sem og nauðsyn að aðstoða þá sem búa við orku fátækt.