Fyrir fjármálatoppfundinn um evruna hefur forseti ESB, Charles Michel, lagt fram samkomulagstilboð fyrir fjármálaramma til næstu ára, sem miðar að því að mæta óskum og kröfum stjórnvalda ESB, Evrópusambandsins og Evrópuþingsins.
Það hefur lengi verið töluverður ágreiningur um næstu fjármálaráætlun, og sumir hafa hótað að hafna eða hindra hana. Næstu viku er tilboð lagt fram í Brussel þar sem fjárhagsáætlun er lægri en Evrópusambandið og Evrópuþingið vildu, en samt hærri en flestar ESB-ríki, þar með talið Hollandi, hafa þótt viðunandi hingað til.
Útgjöld í lokaútgáfu tillögu Charles Michel nema 1,074 prósent af sameiginlegum landsframleiðslu Evrópu (VLF), sem nemur 1094 milljörðum evra. Evrópusambandið vill hækka fjárhagsáætlun verulega í um 1300 milljarða evra, eða 1,11 prósent. Evrópuþingið krefst enn stærri fjárhagsáætlunar og leggur til um 1500 milljarða evra (1,3 prósent) fyrir tímabilið 2021–2027.
Með þessum 1,074 prósentum heldur Michel í við það stig sem áður hafði verið hafnað í tillögu frá fyrra formennsku Finnlands í ESB, en samþykkir þó nokkrar tillögur og kröfur frá ýmsum aðilum. Hann skerðir til dæmis útgjöld til landbúnaðarsubsídía og þróunar í dreifbýli um yfir 50 milljarða niður í 329 milljarða evra. Fyrir sum ESB-ríki er þetta nánast óumdeilt, en fyrir önnur ekki nægjanlegt.
Til stuðnings minni þróuðum svæðum (samþættisjóður) er gert ráð fyrir svipuðum niðurskurði sem lækkar heildina í 323 milljarða. Því ríkari sem ríki er, því minna fær það úr þessum sjóði, og munu ríkari ESB-ríki því tapa tekjum. Einnig verða hlutar af sérstökum afslætti ríkra ríkja afnumdir.
Ríki sem fara gegn réttarríkinu ættu að geta orðið fyrir niðurskurði. En í tillögu Michel er það mun erfiðara en var í fyrri tillögu. Þetta er að miklu leyti krafa frá Evrópusambandinu og Evrópuþinginu, en forsætisráðherrar og þjóðhöfðingjar hafa hingað til ekki þorað að beita hinu neitandi ESB-ríki, eins og Póllandi og Ungverjalandi, raunverulegum aðgerðum.
Tillagan gerir einnig ráð fyrir meiri eigin tekjum fyrir ESB, þó svo að þær megi ekki kallast skattar ESB enn. Um er að ræða tekjur af uppboðum á CO2-heimildum og skatta á plastumbúðir sem ekki eru endurunnnar sem fjármagn til að greiða fyrir Góðgerðaráttmálann (Green Deal). Þetta gæti numið 14 til 15 milljörðum evra.
Michel leggur jafnframt til að aðildarríkin megi aðeins halda 12,5 prósent af tolltekjum sínum af innflutningi, en nú er það 20 prósent. Að auki ættu ESB-ríkin að leggja inn 10 milljarða aukalega til Evrópu fjárfestingabankans til að skapa 500 milljarða evra í frekari fjárfestingar í loftslagsmálum og stafrænum málefnum.
Á toppfundi ESB í næstu viku verður harðlega samið um umfang fjárhagsáætlunarinnar og hvernig peningunum verður úthlutað. Forseti ESB, Charles Michel, hefur ekki greint frá því hve lengi fundurinn muni standa. Í Brussel er gert ráð fyrir að samningur náist ekki fljótt. Gert er ráð fyrir að yfirleitt þurfi að semja í nokkrar nætur og jafnvel að auka þurfi við raddir í síðar. Öll 27 ráðandi ríkin þurfa að sammælast um fjárhagsáætlunina.