Nýtt álit Evrópuþingsins um að landflutningar á sláturfé megi ekki taka lengur en átta klukkustundir eru langt frá því að vera framkvæmd. Það mun taka að minnsta kosti nokkur ár áður en nokkuð nýtt löggjöf tekur gildi.
Útlitin fyrir hraðar umbætur eru sannarlega ekki jákvæð, viðurkenndi Lúxemborgski Evrópuþingmaðurinn Tilly Metz (Græningjar) í síðustu viku, formaður ANIT–þingsrannsóknarnefndarinnar.
Hún var þó sátt við breiðan þingstuðning við áfallandi lokaskýrsluna og 139 tillögur um (tíu til nokkrar tugir) strangari reglugerðir og (fjölmargar) fleiri valkvæðar„ráðleggingar“.
„Auðvitað hefðum við viljað mikla lagalega bindandi löggjöf. Til dæmis fullkomið bann við dýraflutningum. En með hámarki átta klukkustunda flutningum náum við yfir áttatíu prósent af útflutningi á sláturfé (utan ESB – ath.). Og það að ekki bara kálfar yngri en tíu daga heldur einnig aðra unga búfé var ekki lengur leyfilegt að flytja, er einnig framfaraskref. Hvað með skyldu skoðanir sem gera það að verkum að rústabílar og flutningaskip eru tekin úr umferð.“
Þessar ekki-bindandi ráðleggingar eiga að verða hluti af nýrri löggjöf („endurskoðun dýravelferðar“) sem heilbrigðislandsstjórinn Stella Kyriakides hyggst leggja fram árið 2023. Þá þurfa Evrópusambandsstjórarnir sjálfir að taka afstöðu til 139 „ráðlegginganna“. Eftir það þurfa 27 ESB-löndin einnig að kynna sínar afstöður. Það lítur út fyrir að stjórarnir séu „nálægari“ sjónarmiðum Evrópuþingsins en því sýnilegu tregðulagi margra landbúnaðarráðherra til þessa.
Þrátt fyrir það getur Evrópuþingið ekki enn sagt sig vera öruggt með stöðu sína. Kyriakides hefur fá sérhæfða embættismenn í ráðuneyti sínu fyrir þessa stóru lagalegu endurskoðun og nánast ekkert fjármagn til málanna. Auk þess skilja reynslumiklir ESB-pólitíkusar nú þegar sem Evrópuþingið hefur tekið opinbera afstöðu að ráðherrarnir munu líklega nota tafartökutaktík sína.
Margt mun ráðast á hvort Kyriakides stendur fast á sínu. Hún og Metz geta þó vænst stuðnings frá Þýskalandi, Lúxemborg og Hollandi. Þessi þrjú lönd lögðu fram „hætta dýraflutningum“ á ESB-dagskrána á síðasta ári.
Á kjörtímaári 2024 munu þá hefjast þríhliða viðræður milli Evrópuþingsins, framkvæmdastjórnarinnar og ráðuneytisins í ESB-ráðinu. Oft verður einnig langt aðlögunartímabil sem getur varað í nokkur ár.
Síðustu viku í landbúnaðarráði ESB í Brussel lögðu margir landbúnaðarráðherrar áherslu á að lönd þeirra geri nú þegar mikið til að vernda dýravelferð í flutningum. Þeir telja að ESB eigi fyrst að grípa til aðgerða gagnvart þeim löndum sem gera ekkert í misfellunum. Sumir ráðherrar segja að nýjar reglur megi aðeins koma fram ef þær eru „byggðar á vísindarannsóknum“. Þetta eru skilyrði sem spá fyrir um erfiðar samningaviðræður.
Auk þess eru margir af 139 „ráðleggingunum“ langt frá því að vera vandlátlega varðar. Til dæmis er enn ekki mótuð hvernig megi koma í veg fyrir svokallaða „endurmerkningu“ sláturfés. Kaupandi mun geta flutt féð sem „ræktunarfé“ innan heimiltíma átta klukkustunda til landa á jaðri ESB (eins og Noregs, Sviss, Norður-Írlands, Úkraínu) og þau lönd geta svo selt það áfram sem sláturfé til lönd á miklu lengri vegalengd, þar með talið vikulanga flutninga á þéttsetnum, ónýtum dýraflootum.
Til mikillar óánægju hollenska Evrópuþingmannsins Anja Hazekamp (Dýraflokkurinn) hefur Evrópuþingið samþykkt áfallandi lokaskýrslu um misfellur við dýraflutninga, en engu raunverulega hefur verið aðhafst.
Hazekamp hóf þingrannsóknina fyrir tveimur árum. Samkvæmt henni takmarkast þetta við ekki-bindandi „ráðleggingar“ sem óvíst er hvenær eða hvort verða að veruleika, jafnvel þótt þær veiklist enn frekar. Þess vegna hafnaði hún beiðninni með vonbrigðum…