Evrópuþingmaðurinn Bas Eickhout (GroenLinks) kallar nýja samninginn um Evrópska landbúnaðinn vantað tækifæri fyrir sjálfbært loftslagsstefnu og heilbrigt framtíðar landbúnaðarfyrirtæki. Næsta þriðjudag verður nýja GLS (2021-2027) staðfest í Strassborg.
Eickhout telur að umhverfismarkmið Green Deal og F2F matvælastefna séu tekin inn í nýja GLS á svo lágmarksmáta og án skuldbindinga að í flestum ESB-ríkjum mun það skila litlu. Að auki er samkvæmt Græningjunum lögð svo mikil ábyrgð, eftirlit og vald á lands- og svæðisstjórnir að erfitt verður að bregðast við rétt í tíma.
Í spjalli við landbúnaðarblaðið LTO Nieuwe Oogst segir Eickhout að Holland og LTO hafi lagt of mikla áherslu á sveigjanleika eftir landi og lágar kröfur í ESB. „Í 27 ESB-ríkjunum mun skapast keppni um að setja lágmarksstaðla. Í mörgum löndum verður lágmarksstaðan sett eins lágt og mögulegt er.“
„Við vitum nú þegar í mörg ár að miklar breytingar þurfa að eiga sér stað í landbúnaði. Remkes hefur þegar sagt að ekki sé hægt að halda áfram eins og hingað til. Sérstaklega modern og vel skipulagt landbúnaðarland eins og Holland hefði hagsmuni af strangari og framtíðaréttaðri Evrópskri landbúnaðarstefnu. En það mun ekkert verða af því með þessu lauslegu GLS,“ segir Eickhout.
Ekkert aðeins Græningjarnir heldur einnig umhverfissamtök eins og Greenpeace og loftslagsunglingar Greta Thunberg telja GLS-samkomulagið of veikburða og óviðunandi. Þeir vilja að landbúnaður hætti að nota efnafræðileg illgresiseyði og vaxtarhvetjara.
„Árið 2019 kusu Evrópubúar fyrir umhverfisvæna og græna umbreytingu. Ursula von der Leyen og framkvæmdastjórar hennar töluðu þá mikið um Evrópska Green Deal. En nú samþykkja þeir bara úrelt Evrópsk landbúnaðarstefnu. ESB styður enn iðnvædda nautgripasöfnun í stórum stíl. Það mun enn hvetja bændur til að nota gerviefni sem varnarefni,“ segir þingmaðurinn frá GroenLinks.
Niðurlandabúar Evrópuþingsmennirnir Anja Hazekamp (Partij voor de Dieren) hyggjast leggja fram breytingartillögu á þriðjudaginn um að falla frá nýju GLS, sem stendur fyrir um 270 milljörðum evra í Evrópskar landbúnaðarstyrki.
Næstu ár verða um 54 milljarðar evra árlega notaðir úr sköttum ESB til landbúnaðarstyrkja. Sérstaklega munu iðnvæddir landbúnaður og nautgriparækt njóta þess. Samkvæmt henni leiðir það beint til taps á líffræðilegri fjölbreytni, vatns- og loftmengunar, losunar gróðurhúsalofttegunda og óviðunandi áhrifa á dýravelferð.
Risa búskapur og stórskala ræktun, sem notar mikinn áburð, jafnvel skilyrðið um að engir sértækir styrkir fari í ræktun á slagsbullanautum – krafa Evrópuþingsins í kjölfar breytingartillögu frá Partij voor de Dieren og GroenLinks – var hins vegar fjarlægð úr samningnum af ESB-ríkjunum. Lönd myndu því enn mega styrkja nautna slagsmál með ESB-fé.
„Umbreyting til heiðarlegs, heilbrigðs, dýr- og umhverfisvæns matvælakerfis er mikilvæg til að takast á við hnattræna loftslags- og fjölbreytileikakreppu. Landbúnaðarstefna þarf að miða að því að koma þeirri umbreytingu af stað. Landbúnaðarstefnan sem fyrir liggur dregur úr metnaði um verndun náttúru, umhverfis, loftslags og dýravelferðar. Það eru of margar glufur í þessari löggjöf; styrkir við skaðlega starfsemi munu halda áfram ef þessi stefna verður samþykkt,“ segir Hazekamp.