Frjálslyndur þingflokkurinn í Evrópuþinginu hefur kynnt eigin tillögur um nýja flóttamannasamninga við lönd kringum Evrópu. Í þeirra sýn á hælis- og flóttamál er lykilorðið hjá ESB-flokknum Renew Europe stjórnun á flóttamannastraumi.
Áætlunin er miðuð við samninga milli ESB og landa í kringum Evrópu um mannúðlega móttöku flóttamanna á eigin svæðum. Við ytri landamæri ætti að vera gerð úrvinnsla í „móttökumiðstöðvum“ á milli þeim hænulegustu og þeim sem taldir eru ólíklegir til að fá vernd. Flóttamenn frá öruggum löndum ættu fljótt að vera sendir til baka og hænulegir lofthjálpsleitendur dreift um ESB-löndin. Upprunalönd sem ekki samstarfa gætu áætlunin beitt þrýstingi með „vegabréfaþvingunum“.
Þetta gerir áætlunina mjög svipaða þeirri svonefndu Tyrkland-samningi sem var undirbúinn fyrir nokkrum árum af þýska kanslaranum Merkel og hollenska forsætisráðherranum Mark Rutte. Þar fékk Tyrkland frá ESB nokkur milljarða stuðning í efnahags- og fjármálum fyrir móttöku flóttamanna frá Sýrlandi og Írak. Áætlunin sem ESB-frjálslyndir kynna nú er ekki aðeins víðtækari og nánari, heldur einnig frekari.
Frjálslyndi flokkurinn Renew Europe bendir á að í síbreytilegri heimi uppfylli núverandi reglur ESB um móttöku og heimildir flóttamanna og hælisaðila ekki lengur kröfur, stundum jafnvel eru í andstöðu við aðrar reglur ESB, svo sem þær um „frjálsa för einstaklinga“. Það kemur einnig sífellt betur fram að flóttamenn láta ekki hindra sig af þjóðarrétti einstaka ESB-ríkja.
Varaforseti flokksins Malik Azmani (VVD) var meðhöfundur á stefnuskjalinu sem var afhent framkvæmdastjórn Evrópuþingsins á þriðjudag. Nýja Evrópuþingið kemur síðar á árinu með sínar eigin tillögur sem ætlað er að brjóta áratugafasta stöðu Evrópu á flóttamannamálum. Hollenski frjálslyndur Azmani var áður einn af forvígismönnum Tyrkland-samningsins.
Ef við gerum ekkert núna getum við ekki útilokað endurkomu flóttamannakrísunnar árið 2015, sagði Azmani í gær á blaðamannafundi í Strasborg. Hann gerði ljóst að frjálslyndu vilja færa umræðuna frá fleiri eða færri flóttamönnum yfir á stjórnun flóttamannastraumsins.
Aðrir punktar eru styrking gæslu ytri landamæra ESB, skylda til skráningar útlendra einstaklinga og að stöðva óæskilega ferð flóttamanna milli aðildarríkja. Enn fremur ber ESB að sjá um betra samræmi í stefnumörkun um vinnuflóttamennsku, sem þó þurfi að vera áfram innanlands valdsvið.
Ef frjálslyndir hafa sitt fram, munu ESB-lönd velja vinnuflóttamenn úr „evrópskri hæfileikapotti“. Mikilvægt er að þeir geti auðveldlega snúið aftur til sín heimalands. Renew hvetur aðildarríki að gera þátttöku að miðpunkti aðlögunarstefnu sinnar.
Græns flokks Evrópuþingmaðurinn Tineke Strik sagði í yfirlýsingu að áætlunin minnkar ekki þrýsting á lönd við ytri landamæri Evrópu eða ofhlaðin flóttamannabúðir. Hún benti á að í augnablikinu taki 5 af 28 ESB-ríkjum á móti þrjú fjórðu hluta allra flóttamanna. Til að ábyrgðin skipti raunverulega jafnt, ættu samkvæmt Strik lofthjálpsleitendur strax eftir skráningu að dreifast um öll aðildarríkin.