Evrópuþingið hefur hvatt Evrópusambandsnefndina til að hefja „brotamál“ gegn Ungverjalandi vegna brota á réttarríkinu. Þessi lagalega heimild er ný, en forseti nefndarinnar, Ursula von der Leyen, hefur enn hikað við að beita henni.
Ef nefndin bregst ekki skjótt við gagnvart Ungverjalandi, stefnir Evrópuþingið jafnvel að því að höfða mál gegn nefndinni sjálfri fyrir dómstólinn í Lúxemborg.
Ungverjaland stendur ósátt við Evrópusambandsnefndina og Evrópuþingið vegna aðgerða forsætisráðherrans Viktor Orbán gegn fjölmiðlum, sjálfstæðum dómstólum og réttindum minnihlutahópa. Sambandið hefur enn meira orðið þungamiðja undanfarna vikur síðan Ungverjaland lagði fram lagabreytingu sem bannar „lggbtí-áróðri“ fyrir börn og ungmenni.
Ef ríki innan ESB brýtur gegn réttarríkinu fær það viðvörun samkvæmt „reglu um réttarríkið“. Ef ástandið lagast ekki má hefja aðgerð samkvæmt 7. grein. Þá getur ríki verið svipt þátttökurétti í ráðherrafundum ESB.
Ríkis- og ríkisstjórnarforsetar ESB reyndu að koma í veg fyrir harðar refsiaðgerðir gegn Orbán í desember 2020 með því að fresta framkvæmd þeirra. Í ályktun sem samþykkt var á fimmtudag með 529 atkvæðum gegn 150 og 14 hlutleysi harmar Evrópuþingið á þann veg að nefndin virðist beygja sig fyrir þessu.
Stöðvun greiðslna yrði nýr prófsteinn fyrir þessi reglugerð ESB. Ungverska ríkisstjórnin hefur kært lögin til Evrópudómstólsins og þess vegna er nefndin enn varkár. En forseti nefndarinnar, von der Leyen, gerði þó skýrt í umræðum í Strassborg að Ungverjaland muni verða tekið á þessu haustið.
Brüssel hefur nú þegar tafið samþykki á greiddum styrkjum frá endurreisnaráætlun Ungverjalands vegna kórónuveirunnar. Tillaga Búdapest vantar gagnvart aðgerðum gegn spillingu, að sögn opinberra starfsmanna. Umsókn Ungverjalands um 7,2 milljarða evra úr endurreisnarsjóði verður ekki samþykkt fyrir síðasta skilafrest 12. júlí.