Bresk fyrirtæki vilja taka þátt í viðræðum um nýjan viðskiptasamning við Evrópusambandið. Það tilkynnti stærsta atvinnurekendasamtök Bretlands sem svar við nýlegum fundi framkvæmdastjóra ESB, Ursulu von der Leyen, með forsætisráðherra Bretlands, Boris Johnson.
Brüssel segir að ekki verði unnt að ná fullum viðskiptasamningi innan næstu ellefu mánaða. Johnson sagði að það væri „líklegt“ að nást gæti umfangsmikill viðskiptasamningur fyrir árslok, þó að viðbúið sé aðgerðir ef það tekst ekki.
Eitt umdeilt atriði er afskipti af fiskveiðum. Bretar vilja að fiskibátar frá Danmörku, Þýskalandi og Hollandi yfirgefi bresk fiskimið strax eftir að Bretland yfirgefur ESB þann 31. desember 2020.
Fréttir herma að Evrópusambandsumboðsaðilið Michel Barnier hafi þegar gefið London að skilja að samningaviðræður um víðtækan almennan viðskiptasamning geti aðeins hafist að því gefnu að "fiskveiðisamningurinn verði endurskoðaður" innan nokkurra mánaða. Einnig þurfi Bretar að samþykkja að reglan um „jafnmikil tækifæri“ eigi við um allar efnahagsstarfsemi.
Bretland gæti að lokum veitt ESB-fiskiflotum aðgang að breskum sjóðum í skiptum fyrir hagstæð skilyrði á meginlandinu fyrir fjárhagsviðskipti, sagði Philip Hogan, viðskiptanefndarmaður ESB. Írski nefndarmaðurinn verður einn lykilpersóna í næstu umferð Brexit-samskipta. Tillaga hans mun líklega reita Brexiteers, sem líta á fiskréttindi sem mikilvægan hluta af bresku fullveldi þrátt fyrir hversu lítill þáttur fiskveiðigreinarnar eru í breska hagkerfinu, rétt rúmlega tíundi hluti af landsframleiðslu Bretlands.
Samkvæmt forsætisráðherra Bretlands, Johnson, snýst þetta um að byggja upp „frábært nýtt samband“ við ESB og hann hefur mikla trú á að ná árangri. Atvinnurekendur hvetja bresku ríkisstjórnina til að vinna „nálægt“ með atvinnulífinu. Ef það fer eftir CBI eigi fyrirtæki að taka þátt í öllum stigum samningaviðræðnanna. Samtökin hafa þegar gert undanfarnar undirbúningsvinnur og hafa nokkur sýnishorn af mögulegum viðskiptasamningum til skoðunar.
Stærsta óttinn hjá atvinnurekendum er að til komi skyndileg rof á viðskiptatengslum við ESB fyrir árslok (no deal-Brexit). Það geti gerst ef enn liggur ekki fyrir viðskiptasamningur og tímabundið samkomulag er ekki framlengt.
Bretland mun óhjákvæmilega yfirgefa ESB þann 31. janúar en verður bundið af evrópskum lögum og reglugerðum til ársins líkur. Johnson hefur þegar lýst yfir að hann vilji ekki framlengja þessa umbreytingartímabil.
Evrópuþingið í Strassborg hefur í óbindandi tillögu hvatt framkvæmdastjórn ESB og aðildarríki ESB til að samþykkja ekki Brexit-samkomulag nema öll réttindi ESB-borgara í Bretlandi séu tryggð. Aðildarríkin hafa þegar lofað Bretum sem búa og starfa á meginlandinu að þeir muni viðhalda öllum núverandi réttindum sínum eftir Brexit. Breska ríkisstjórnin hefur ekki gefið slíka ábyrgð gagnvart ESB-borgurum.
Þetta kann að leiða til þess að ESB-borgarar verði sviptir kosningarétti í Bretlandi nema þeir skrá sig sem innflytjendur. Einnig eru hættir á því að Evrópubúar missi félagahagsréttindi varðandi búsetu og heilbrigðisþjónustu. Tillagan verður borin undir atkvæði í Strassborg á miðvikudag. Evrópuþingið er ásamt ráðherraráði ESB og framkvæmdastjórn Evrópusambandsins eitt af þremur stofnunum ESB sem þarf að samþykkja Brexit-samkomulagið.
Breski and-ESB stjórnmálamaðurinn Nigel Farage telur athugasemdir Evrópuþingsins vera síðustu tilraun til að stöðva útgöngu Bretlands úr ESB. Lokaatkvæðagreiðslan er fyrirhuguð á allsherjarþingi þann 29. janúar í Brussel.