Evrópuþingið: Strætisvagnar og vörubílar þurfa að verða umhverfisvænni

Þungar atvinnubifreiðar, eins og strætisvagnar og vörubílar, valda nú yfir 25 prósentum af gróðurhúsalofttegundalosun frá vegaflutningum í ESB. Þær bera einnig ábyrgð á rúmlega sex prósentum af heildarlosun gróðurhúsalofttegunda í ESB. Samkvæmt tillögu sem Evrópusambandið kynnti í febrúar í fyrra er nauðsynlegt að draga úr þessari losun til að ná loftslagsmarkmiðum ESB um að verða loftslagshlutlaust fyrir 2050. 

Nýir vörubílar og strætisvagnar eru þegar bundnir af CO2 kröfum innan ESB, en þær eru orðnar úreltar með nýjum loftslagsmarkmiðum ESB og nýsköpun í geiranum. Nýju lögin hækka því markmiðin verulega: 45% minni CO2 losun árið 2030, 65% árið 2035 og 90% árið 2040. Ávinningur fyrir þingið er einnig að fleiri tegundir bifreiða, eins og ruslabílar og mismunandi vinnubifreiðar, eru teknar undir reglurnar.

Varðandi strætisvagna eru gerðar aðrar kröfur. Fyrir árið 2030 þurfa nýir strætisvagnar sem aka innan borga að hafa minnkað losun sína um níutíu prósent. Árið 2035 skulu þeir vera útblásturslausir. Frá og með 2030 eru einnig sett markmið um losunarminnkun fyrir kerrur (7,5 prósent) og yfirbyggðar kerrur (10 prósent). Markmiðið er að allar þungar bifreiðar innan ESB verði nær útblásturslausar til lengri tíma.

Nýju lögin skylda Evrópusambandið að meta árangur og áhrif reglugerðarinnar. Þetta á að fara fram fyrir árið 2027. Þá á meðal annars að ákveða hvort reglur fyrir litla vörubíla eigi að aðlaga. Einnig þarf að skoða hvaða hlutverk aðferð til skráningar þungra atvinnubifreiða sem aka eingöngu á kolefnishlutlausum eldsneytum getur haft. Mats á því hvaða hlutverki kolefnisleiðrétting getur gegnt í umbreytingu yfir í útblásturslausar þungar atvinnubifreiðar þarf einnig að vera hluti af ferlinu.

Hollenski Evrópuþingmaðurinn Bas Eickhout (Græningjar) vann sem skýrsluhöfundur rannsókn á þessu máli. Skýrslan styður við nýju lögin. „Umbrotin yfir í útblásturslausa vörubíla og strætisvagna eru ekki aðeins lykillinn að því að ná loftslagsmarkmiðum okkar heldur einnig mikilvægur hvati að hreinni loftgæðum í borgum okkar,“ segir Eickhout. „Við gefum skýr skilaboð til einnar stærstu iðnigreina Evrópu og skýran hvata til að fjárfesta í rafvæðingu og vetni.“

Nú þegar þingsins hefur samþykkt lögin þarf einungis umhverfisráðherrar að samþykkja þau. Það mun gerast í vor og líklegt er að hann hljóti stóran meirihluta.