Janus Wojciechowski, landbúnaðarráðherra Evrópusambandsins vill svo fljótt sem auðið er ráðstafa auka 7,5 milljörðum Evrópu úr stórum endurreisnarsjóði vegna kórónuveirufaraldursins til landbúnaðargeirans. Þessi fjárhæð er hluti af fjölárlegu fjárlögum sem leiðtogarnir í ríkisstjórnum ESB náðu saman um í júlí, en Evrópuþingið er enn ekki tilbúið að samþykkja hana.
Landbúnaðarnefnd Evrópuþingsins hvatti á ný á mánudag til þess að veita meiri fjármuni til landbúnaðar og vill því viðhalda gildandi stefnu Sameiginlega landbúnaðarstefnunnar (GLB) með tilheyrandi styrkjum næstu tvö árin. Evrópusambandsstjórnin telur eitt ár nægjanlegan frest til frekari samráðs um GLB og til að hefja framkvæmd loftslagsstefnu Græna samkomulagsins.
Vegna þess að auka 7,5 milljörðum úr kórónaendurreisnarsjóðnum hefur verið bætt við sjóð byggðarþróunar, sem er annar stoðir Sameiginlega landbúnaðarstefnunnar (GLB), hefur þessi fjárhæð nú einnig orðið "fast í" alls konar málafundum á milli ráðherra, framkvæmdastjórnar Evrópu og landbúnaðarráðs.
Wojciechowski sagði að framkvæmdastjórnin væri að leita að lagalegum lausnum til að hægt sé að ráðstafa peningunum strax, því bændur þurfi þessa fjármuni sem fyrst. „Þetta er endurreisnarsjóður og við verðum að endurheimta núna, ekki eftir tvö eða þrjú ár.“ Þýskaland hefur þegar lagt til að fjármunum verði helst úthlutað á fyrstu tveimur árum.
Samkvæmt Wojciechowski er aukafjárframlag GLB ekki ætlað einungis bændum, heldur einnig vinnslu iðnaði. Hann útskýrði sérstaklega ekki hvað það gæti falið í sér.
„Margir vandamál í landbúnaði eiga rætur að rekja til þess að vinnsluiðnaðurinn er aðskilinn frá landbúnaðinum,“ bætti Wojciechowski við og hvatti til þess að meina ekki að þessi tvö svið væru sameinuð í fjárlagagjöfum.
Aukavandamál er að fjármálanefnd Evrópuþingsins er enn óánægð með heildarfjölárlega áætlunina og krefst að minnsta kosti 110 milljarða evra aukalega sem hafði áður verið skorið niður undir þrýstingi „últaugar fjórmenninganna“. Þar að auki steðjar enn við grundvallarágreiningur um það hvort ESB megi hér eftir leggjast á skatta sjálft.
Wojciechowski stuðlaði að núverandi fjölárlegu fjárhagsáætlun því GLB-útgjöld verða nú 344 milljarðar evra í nafnverði – eða 386,7 milljarðar þegar bókfærð verðbólga er tekin með í reikninginn. Þetta eru um það bil 20 milljörðum evra meira en var tryggt í júlí 2018, þó enn verulega lægra en núverandi GLB-fjárhagsáætlun 2014-2020.
Eftir vikur vaxandi spennu milli framkvæmdastjórnar og AGRI-nefndar reyndi Wojciechowski í fyrsta skipti að draga úr spennunni með því að halda framkvæmdastjórnina opna fyrir nýjum rökum. „Snemma notkun á kórónaendurreisnarsjóðnum gæti raunverulega varpað nýju ljósi á þetta mál og mögulega gert sáttina auðveldari,“ dró hann ályktun.