Rétt þegar komið er að því að uppskera á síðasta ári kjörtímabilsins missir Evrópusambandsnefndin ekki aðeins einn af sínum stjörnuleikurum, heldur vex einnig sífellt meiri andstaða gegn mikilvægu arfleifð Green Deal úr verkefnasviði Timmermans.
Nú þegar ljóst er að Timmermans verður í fyrsta sæti hjá PvdA/GroenLinks, eru miklar vangaveltur í Brussel um hver eigi að taka við af honum. En þurfum við yfir höfuð að skipta út honum fyrir það eina árið?
Hver mun verja hundrað prósent viðhorfið „Þú munt sjálfbæra“ á komandi ári? Er það tímabundinn staðgengill sem passar bara verslunina? Hver á að festa loftslagsfræðslumál Timmermans varanlega fyrir næsta ESB-tímabil 2024–2029? Reglulega ætti Holland að tilnefna nýjan framkvæmdastjóra. En hollenska ríkisstjórnin er í yfirgangi eftir afsögn forsætisráðherrans Mark Rutte frá VVD, og slík skipan er pólitískt viðkvæm.
Brússelsvélar gætu talið að verk Timmermans sé nánast lokið og að það sem eftir er megi klárast af núverandi aðstoðarmanni hans, málavinnslumanninum Diederik Samsom. Ef þörf krefur má jafnvel fresta restinni til eftir Evrópuþingkosningarnar (júní 2024), eða að einhver af núverandi framkvæmdastjórum „Loftslag“ vinni eitt ár til viðbótar.
Jafnframt er óhjákvæmilegt að horfa til þess að næstu 18 mánuðir verða ekki tímabil þar sem landbúnaður og umhverfismál verða meginefni. Kannski leitt fyrir bændur í Evrópu en ESB stendur frammi fyrir öðrum, mikilvægustu áskorunum, einkum á pólitísku sviði.
Viðskipti við Bandaríkin og Kína, afleiðingar Brexit, stríð Rússa í Úkraínu eru sannarlega mun mikilvægari heldur en hvort banni á glýfósat nái fram að ganga eða ekki. Landbúnaðarhagsmunasamtök í Brussel byrja þó að sjá von um að fljótleg brottför Timmermans leiði frá frestun til aflýsingar. Álitamál um eftirstöðvar Timmermans-mála eru enn mjög fjölbreytt.
Dæmi um þetta eru að ráðherrar LNV þurfa enn að samþykkja helmingsminnkun eiturefna í landbúnaði. Ráðherrar og þing þurfa enn að komast að samkomulagi um nánast máttvana náttúruverndarlöggjöf. Enn þarf ákvörðun um minni köfnunarefnismengun í grunnvatni. Og aflögun reglna um notkun glýfósats og víkkun erfðabreytingatækni hefur verið kynnt.
Í þessu sjónarhorni (= mikil vinna framundan) getur framkvæmdastjóri Von der Leyen tekið á loftslagsmálin í eigin hönd og gert úr þeirri minnkandi stöðu jákvæðan árangur. Í stjórnsýsluferðum Brussel er hvíslað að Von der Leyen vilji endurnýja kjörtímabil eftir Evrópuþingkosningarnar. Sagt er að sér í lagi íhaldssamir þýskir kristilega demókratar verði þar ekki hrifnir því þeir telja Von der Leyen of vinveitta Timmermans og of græna.
Nokkur mið-Evrópsk kristileg demókratísk flokkar (og Evrópuþingsflokksformaður Weber !) vilja að ESB fari í hægri stefnu þar sem meira tillit sé tekið til „hagkerfis og nútíðar“ og minna lagt upp úr „Green Deal og framtíð utan hefðbundinna tímaramma“.
Fyrir Von der Leyen myndi það að ljúka á áhrifaríkan hátt og tryggja síðustu skref Timmermans ekki aðeins vera glæsilegur diplómatískur og stjórnsýslutengdur árangur, heldur gæti það jafnframt orðið persónuleg stefnumótun fyrir kosningabaráttu hennar.