Evrópusambandið heldur fast við Green Deal-áætlanir sínar um að draga úr notkun efna í varnarefni um helming innan átta ára. Engin bönn verða sett á notkun þeirra en samt verður til styrkkerfi til að hjálpa bændum að færa sig frá minna af efnum yfir í meira lífrænt.
Evrópusambandið kemur með „víðtæka verkfærakistu“ sem verður hluti af sameiginlegu landbúnaðarstefnu ESB. Ný lög um náttúruendurheimt eiga að leggja lokahönd á versnandi ástand vatna og græna svæða.
Á opinberum stöðum eins og almenningsgörðum, náttúrusvæðum og íþróttavöllum verður fullkomið bann við notkun varnarefna. Auk þess verða skyldur um náttúruendurheimt á hverju ESB-ríki. Þetta snýst ekki um að stofna ný náttúrusvæði heldur að endurheimta þau grænu og vatnsmiklu svæði sem fyrir eru.
Þetta tilkynntu framkvæmdastjórarnir Timmermans (Loftslag), Sinkevicius (Umhverfi) og Kyriakides (Matur og Heilsa) í Brussel. „Við munum skipta út efnafræðilegum skordýraeitur með öruggum valkostum“, sagði framkvæmdastjórinn Kyriakides.
„Bændur munu fá óviðjafnanlegt fjármagn frá ESB á næstu fimm árum til að standa undir kostnaði við umbreytinguna.“ Um 100 milljarðar evra verða tiltækir í fjárlögum ESB til náttúruendurheimtar fram til ársins 2027.
Markmiðið er að fækka varnarefnum um helming fyrir árið 2030 fyrir allt ESB. ESB-ríkin leggja þarna til frá 35 til 65 prósent eftir eigin aðstæðum. Fyrir Hollandi nemur þetta 50 prósenta fækkun efna. ESB-ríkin þurfa að senda skýrslu til Brussel árlega um framvindu þessa máls.
Framkvæmdareglur fyrir „bóndi til borðs“ og Green Deal áætlunina áttu upprunalega að verða tilkynntar í mars síðastliðnum en þær voru þá „týndar af dagskránni“ vegna rússnesku innrásarinnar í Úkraínu og hugsanlegra áhrifa stríðsins á matvælaöryggi heimsins. Gagnrýnendur segja að minni notkun varnarefna muni leiða til minni uppskeru og lægri tekna bænda.
Framkvæmdastjórnin tilkynnir einnig um víðtæka rannsókn á „drifkröftum“ matvælaframleiðslu og dreifingar. Samkvæmt framkvæmdastjóra Timmermans er ekki skortur á mat en frekar umframframleiðsla og tuttugu prósent eru sóuð á daglegum grunni. Hann segir að „að gera bara meira af sama sé ekki lausnin“.
Auk þess kemur í ljós í nýlegum umræðum og skoðanakönnunum með þúsundum ESB-borgara í svokölluðum framtíðar-ráðstefnum að yfir þrír af hverjum fjórum vilja að landbúnaður verði „náttúruvænni“.
Tillagan sem nú er kynnt þarf fyrst að hljóta samþykki Evrópuþingsins og ESB-ríkja áður en hún tekur gildi og hún getur enn verið breytt eða lintruð í samningum í trílógum.