IEDE NEWS

ESB getur hvorki né má styðja svínaeldi með styrkjum til að leysa úr kreppu

Iede de VriesIede de Vries

Evrópusambandið hefur ekki ferli, lagalegar eða fjárhagslegar heimildir til að styðja svínaeldi beint. Að auki er slæm markaðstaða þeirra ekki svo miklu leyti vegna landbúnaðar heldur vegna fjármálahagfræðilegra orsaka. Þetta segir aðstoðarframkvæmdastjóri Scannell hjá ESB-nefndinni í Brussel.

Yfirmenn í ESB-ráðuneytinu fyrir landbúnað veittu þriðjudaginn skýringu á markaðsaðstæðum á svínamarkaði í landbúnaðarnefnd Evrópuþingsins. Margir ESB-aðildarríki hafa í mánuði beðið um stuðning frá ESB til að hjálpa litlum og meðalstórum svínabændum.

Leiðtogar ESB-tæknimanna segja að flest (fjárhagsleg) vandamál í svínaeldi stafist af faraldri kórónuveirunnar (veik starfsfólk, minni slátrunargeta, minni sala til veitingahúsa) og af verðbólgu og efnahagslegum aðstæðum (hærra eldsneytisverð, dýrara dýrafóður). Þessar orsakir eru ekki „landbúnaðarlegar“ heldur „hagfræðilegar“, og afleiðingar þeirra ættu að falla undir hagðamál eða þjóðhöfðingja, að sögn yfirmanna í stjórnsýslunni.

Auk þess hefur útflutningur til (stóra markaðsins) Kína hætt hjá sumum ESB-ríkjum vegna faraldurs af afrískri svínapest í þeirra löndum. En þetta á ekki við um önnur ESB-lönd sem eru enn laus við pestina: þau flytja enn út til Kína.

Evrópusambandið bendir á að ESB-aðgerðir þurfi alltaf að gilda fyrir alla: sömu reglur fyrir alla. ESB má ekki veita fjárhagslegan stuðning til fárra (litla) svínabænda í nokkrum ESB-ríkjum. Yfirmaðurinn bendir líka á að 75 prósent af svínamarkaðnum sé í höndum 2 prósenta stórra kjöthúsfyrirtækja sem enn geta borið núverandi hár kostnað.

Ólíkt landbúnaðarstefnu hefur Brussel ekki bein tengsl við einstök svínabú og engar samráðslínur við ESB eru í gildi. Svínaeldisgreinin vill einmitt hafa sem minnst með Brussel að gera. ESB-ríkin sjálf mega hins vegar veita tímabundinn fjárhagslegan stuðning til sumra svínabúa sinna. Níu ESB-ríki gera það nú á ýmsa vegu.

Eina tæknilega leiðin sem Evrópusambandið sér fyrir sér er tímabundin geymsla á svínakjöti í kæliklefum. Með því að fjarlægja hluta framboðs frá markaði myndu verð (fræðilega séð) hækka. En samkvæmt ESB-tæknimönnum áhuga svínaeldisgreinarinnar ekki mikið á þessu þar sem þetta hefði að mestu leyti aðeins seinkunaráhrif því kjötið kemur að lokum aftur á markað.

ESB-nefndarmaðurinn Janus Wojciechowski vill því til þessa ekki grípa til inngripa. Hann er áfram sannfærður um að greinin sjálf muni finna lausn. Í síðustu viku lofaði hann að koma fyrir lok janúar með lista yfir mögulegar aðgerðir, en útilokar til þessa að gripið verði til aukinna styrkja frá Evrópu.

Þessa grein skrifaði og birti Iede de Vries. Þýðingin var sjálfkrafa búin til úr upprunalegu hollenska útgáfunni.

Tengdar greinar