Janusz Wojciechowski, landbúnaðarráðherra Evrópusambandsins, hefur ásamt hópi sérfræðinga frá Evrópu unnið fyrsta drög að landbúnaðaraðgerðum gegn mögulegum afleiðingum stríðsins í Úkraínu.
Frá upphafi var sérfræðifundurinn kallaður saman til að ræða um himinháar fóðurbústnaðarverð og áburð, en hann þarf nú að einbeita sér að því að tryggja matvælaöryggi.
Samkvæmt tilkynningu frá Brussel hafa engar ráðleggingar verið gerðar enn, og sérfræðihópurinn kemur saman á ný 23. mars, tveimur dögum eftir reglulegt ráðherrafund landbúnaðarráðuneytanna 27 landa. Þessi tímasetning gefur Wojciechowski og franska formanninum Julien Denormandie tækifæri til að kanna viljann meðal ráðherranna fyrir mögulegum róttækum ákvörðunum.
Hópurinn samanstendur af þjóðlegum sérfræðingum, auk fulltrúa bænda og sjómanna, matvælaframleiðenda, kaupmanna, verslunar, neytenda, flutningaþjónustu matvæla og annarra tengdra atvinnugreina.
Úkraína er mikilvægur alþjóðlegur aðili á korn-, maís- og jurtaolíuframboði. Nú stendur enn óljóst hversu mikið af vetrarkornuppskeru landsins verði uppskorið og flutt út, né hversu mikið af maís- og sólblómafræjum verði sáð þessa vorið.
Wojciechowski sagði að Úkraína skili 19 prósentum hveitis á Evrópska efnahagssvæðinu og 13 prósentum olíuríkra fræja. Tap á þessari innflutningi muni hafa neikvæð áhrif á búfjárrækt Evrópu.
Janusz Wojciechowski bætti við að það sem Úkraína nái að uppskera muni fara í fæðu fyrir fólk sem enn er í landinu og að ekki sé gert ráð fyrir útflutningi. Þetta muni hafa hvað mest áhrif á lönd í nágrenninu eins og Eistland, Litháen, Lettland og Pólland. Þessi lönd þurfa kornið og olíuríku fræin til að framleiða brauð og búfénaðarfóður.
Eitt af leku tillögunum er að hefja markaðshlutdeild og einkageymslu fyrir svínakjötsgeirann. Einnig er ekki lengur mótstaða gegn því að opna 500 milljón evra landbúnaðarkreppusjóð til að bregðast við miklu verði á áburði og fóðri.
Það verður ráðherrunum að greiða úr hvort stuðningur við dýr gagnsætarga gás til gróðurhúsaræktar verði innleiddur. Evrópskir sendiherrar voru nýlega upplýstir um væntanlegar aðgerðir í Brussel.
Wojciechowski sagði áður að framkvæmdastjórn Evrópu myndi skoða markmið sjálfbærrar matvælastefnu, þar með talið „frá bónda til borðs“. Enn hefur ekki verið greint frá því hvort sérfræðifundurinn hafi komið með ráð um það. Það hefur þó tíðkast að Frans Timmermans, loftslagsfulltrúi, vill ekki sjá Græna samkomulagið sinn veikja en styður breytingar eða betrumbætur.
„Það þarf að vera viðhorfsbreyting í hugsun Brussel um landbúnað, byrjað á markmiðum sem sett eru fram í Farm to Fork,“ sögðu Evrópsku aðildarfélögin Copa og Cogeca síðasta sunnudag.
Evrópskir bændur leggja til að framkvæmdastjórn Evrópu afstýri fríjörðum þetta vor og noti hverja lausa jörð til kornræktar. Að auki vilja þeir engar takmarkanir á notkun efna í landbúnaði.
„Þar sem rússneska ríkisstjórnin notar matvælaöryggi sem vopn, þurfum við að bregðast við með matvælaskildi,“ segir Christiane Lambert, formaður Copa og Cogeca. Drög frá framkvæmdastjórninni sýna að um 5 milljónir hektara lausar landbúnaðarjarða innan ESB gætu verið nýttar til ræktunar.
Í Bandaríkjunum eru einnig uppi hugmyndir um að taka aftur í notkun 22 milljónir hektara ónotaðra landsvæða sem tilheyra verndarsvæðum. Forseti Biden hefur þó ekki stutt slíkt enn sem komið er. Bændur þar standa einnig tregir að ljósinu þar sem margir þessara staða eru í þurrkasvæðum sem hafa staðið yfir í marga áratugi.