Fyrri helmingur ársins mun leiða í ljós hvort nýja sameiginlega landbúnaðarstefnan (GLB) kemur með byrjunarerfiðleika og innleiðingarvandamál. Eftir að Hollenska stefnumótunin var samþykkt af Brussel fyrir nokkrum vikum – síðast allra – getur nýja landbúnaðarstefnan nú hafist að fullu eftir langa og ítarlega undirbúningsvinnu. Hún veitir meiri svigrúm fyrir þjóðarlegar forgangsröðun, sem óhjákvæmilega mun leiða til fleiri samræðna og viðræðna.
Holland lítur á árið 2023 sem milliliðartímabil. Frá hálfu Evrópusambandsstjórninnar hefur þegar verið gefið til kynna að reglur og ferlar verði ekki stranglega handhöfð og að svigrúm verði fyrir tilraunir byggðar á reynslu. En þó munu mörg augu örugglega lýta út fyrir furðu á muninum á kenningu og framkvæmd…
Afleiðingar stríðsins milli Rússlands og Úkraínu munu líða mjög þungt á næsta ári, ekki aðeins hjá bændum og matvælaframleiðendum heldur hjá öllum Evrópubúum. Árásarhernaður Rússa hefur síðastliðið ár leitt til nýrrar kalda stríðsins milli Austur- og Vestur-Evrópu með öllum þeim afleiðingum sem því fylgja.
Alþjóðlegar refsiaðgerðir gegn stjórn Putin neyða Evrópusambandsríkin til að snúa sér að nýjum utanríkisstefnum, þar á meðal nýrri orkupólitík (lesist: dýrari gas, tilbúinn áburður, viðskiptabann o.fl.). Evrópskur landbúnaður mun á næstum hálfu ári standa frammi fyrir spurningunni hvort tollar á úkraínsk útflutningslandbúnaðarvörur verði aftur settir á eða hvort áfram verði treyst á öll þau hjálparúrræði til Úkraínumanna.
Þar að auki eru minnst tíu bak við tjöldin mál á dagskrám evrópsks landbúnaðar sem annaðhvort verða leyst fallega, deyja út án eftirbreytni eða valda enn ágreiningi.
Stjórnarmenn vilja ganga frá ýmsum áætlunum innan tilskilins tíma til að koma í veg fyrir að tillögur þeirra „fari framhjá kosningunum“. Nýlega birt ársskipulag bendir nú þegar til að margar fyrirætlanir þurfi að fresta.
Ársreikningurinn 2023 verður í alla staði sérstakt ár fyrir evrópska stjórnmál. Undir lok ársins hefjast kosningabaráttur fyrir kosningarnar vorið 2024 í nýtt Evrópuþing. Kosningabaráttutími er gjarnan tími pólitíkusa til að skarpa á andstæðum og gera samkomulag erfiðara. Baráttutími er því ekki besti tíminn fyrir stjórnarmenn til að koma viðamiklum og róttækum ákvörðunum sínum í gegnum Evrópuþingið með góðum árangri.
Það gæti orðið vandamál fyrir málssafn auðlindabætur, tilbúinn áburð og plöntuvernd sem stjórnarmennirnir Timmermans, Sinkevicius og Kyriakides taka að sér. Margir landbúnaðarráðherrar ESB vilja fyrst að gerð verði viðbótarrannsókn (með að minnsta kosti hálfs árs töf?). Jafnframt heldur Landbúnaðarnefnd aftur af, stjórnarmenn segja sig tilbúna til samkomulags en Umhverfisnefnd vill klára náttúru- og plöntuverndarlögin fyrir kosningabaráttuna byrjar.
Fyrir stjórnarmenn Evrópusambandsins gildir að tímabil þeirra rennur ekki út fyrr en í nóvember 2024. Þeir hafa því næstum tvö ár til stefnu, þó með þing sem er í kosningabaráttu og síðar nýr þingmaður sem þarf að þjálfast upp. Eftir það verður að sjá hverjir stjórnarmanna fá að halda áfram, og hvort þeir halda sömu verkefnum.
Þannig er núverandi framkvæmdastjórn virk allt árið 2023. Fyrir nýjar áætlanir og fjárlög þurfa þeir samþykki ráðherra landbúnaðargeirans og Evrópuþingsins. Það fer gjarnan fram í þríhliða samningaviðræðum (svokölluðum þrílögum); tímafrekri og nákvæmri meðferð á öllum atriðum, kommum og tölum.
Á sviði landbúnaðar liggja mörg mál sofandi sem enn þarf að „klára“ í þrílögum. Og af mörgum þeirra er þegar vitað að mikil ágreiningur ríkir, sem eykur líkur verulega á frestunum…