Á miðvikudag (20. maí) mun Evrópusambandsstjórnin kynna eftirvæntan Loftslagsstefnu Græna sáttmálans, samhliða nýrri sýn á matvælaöryggi og líffræðilegan fjölbreytileika.
Áætlanirnar verða kynntar í Brussel af varaforseta Frans Timmermans og framkvæmdastjóranum Kyriakides, sem ber ábyrgð á heilbrigðismálum (matvælaöryggi, lyf o.fl.). Kynning ráðanna hefur verið frestað nokkrum sinnum, og enn ríkir ekki samkomulag á vettvangi Evrópusambandsins um fjármögnun þessara stórútfærsluáætlana.
Þessi frestun tengist meðal annars þeirri spurningu hversu miklir fjármunir eigi að verja úr coronavirus-megafjársjóðnum og hvernig á aðlaga á langtímafjárlagaramma ESB 2021-2027 að því. Því hefur enn ekki tekist að ná samkomulagi milli 27 framkvæmdastjóra ESB og ríkisstjórna aðildarríkjanna um hversu alvarleg og kostnaðarsöm græna sáttmálinn má eða á að vera.
Promotion
Afleiðing þess er að óvissa ríkir enn um stærð nýrra landbúnaðarfjárveitinga. Samkomulagið milli Angela Merkel og Emmanuel Macron frá því í gær um framtíðarfjármögnun ESB bendir til þess að núverandi félags- og efnahagsskipulagssjóðir, fjárfestingar í dreifbýli, landbúnaðargreiðslur og aðrir sjóðstreymar ESB verði „endurskipulagðir“ í meiri markvissar greiðslur undir merkjum Græna sáttmálans. Úr fyrri athugasemdum pólskra landbúnaðarráðuneytismannsins Wojciechowski hefur verið dregin sú ályktun að hann vilji beina stuðningi ESB frá hekturum og þungaframlegum á búskaparlandi yfir á tekjur bóndafjölskyldna.
„Farm to Fork“ (F2F) stefna, eða frá býli til borðs, sem hluti af Evrópusambandsgræna sáttmálanum, er lykilatriði hjá núverandi framkvæmdastjórn ESB. Framkvæmdastjóri Kyriakides telst landbúnaðurinn þurfa að aðlagast strangari loftslags- og heilbrigðisreglum, og neytendur þurfa að breyta neysluvenjum sínum. Hún segir að áframhald í núverandi sporum sé einfaldlega ekki mögulegt.
Þótt þessi stefna leggist sérstaklega á Evrópska bændur og garðyrkjumenn, er hlutverk Evrópu landbúnaðarráðuneytismannsins Janusz Wojciechowski í nýja stefnu takmarkað. Hann stuðlar vissulega að henni, en framkvæmdastjórinn Stella Kyriakides (matvælaöryggi og heilsa) fer fyrir málinu. Hún leggur síðan skýrslu til loftslagsframkvæmdastjóra Frans Timmermans.
Í drögum að stefnunni kemur fram að Evrópuvísaðferðir verði settar til að ákveða hversu mikið notkun efnasambands-meðferða og tilbúnu áburðar skuli minnka fyrir árið 2030. Samkvæmt óstaðfestum heimildum er markmiðið að draga notkun þessara efna saman um helming fyrir árið 2030.
Úr skýrslu utanríkisráðuneytisins í Haag kemur fram að hollensk stjórnvöld styðji að meginstefnu til nýja Evrópu loftslagsstefnu. Holland er sammála því að koma þurfi á strangari kröfum um CO2-loftmengun og minnkun notkunar á varnarefnum. Hollenska ríkisstjórnin segist vinna að því að draga bráðlega úr losun gróðurhúsalofttegunda.
Holland bendir jafnframt á að tillaga framkvæmdastjórnarinnar hafi hlotið yfirgnæfandi jákvæða viðtöku meðal aðildarríkja ESB. Með víðtækum stuðningi virðist tillagan hafa góðar líkur á að takast. Eins og Holland styðja einnig nokkur önnur ríki að því að setja skarpari markmið um samdrátt gróðurhúsalofttegunda til ársins 2030.