Een gebrek aan bijen in landbouwgebieden in de Verenigde Staten beperkt de groei van sommige gewassen, zo blijkt uit een nieuwe Amerikaanse studie. Het onderzoek suggereert dat achteruitgang van de bestuivers ernstige gevolgen kan hebben voor de wereldwijde voedselzekerheid.
Soorten wilde bijen, zoals hommels, lijden onder een verdwijnen van bloeiende habitat, het gebruik van pesticiden en, in toenemende mate, de klimaatcrisis. Van de zeven onderzochte gewassen toonden er vijf bewijs dat een gebrek aan bijen de groei van gewassern belemmert. Wetenschappers uit de VS, Canada en Zweden hebben in totaal 131 akkers onderzocht op bijenactiviteit en overvloed aan gewassen.
“De gewassen die meer bijen kregen, kregen aanzienlijk meer gewasproductie”, zegt Rachael Winfree, een ecoloog aan de Rutgers University, een senior auteur van het rapport, gepubliceerd door de Royal Society. ‘Ik was verrast, ik had niet verwacht dat de groei in die mate beperkt zou zijn, zo zei hij tegen de Britse krant Guardian.
De onderzoekers ontdekten dat wilde inheemse bijen een verrassend groot deel van de bestuiving voor hun rekening namen, ondanks dat ze grotendeels waren verstoken van ondersteunende vegetatie. Wilde bijen zijn vaak effectievere bestuivers dan honingbijen, maar uit onderzoek is gebleken dat verschillende soorten sterk achteruitgaan. De gepatchte hommel was de eerste bij die in de VS drie jaar geleden op de lijst van bedreigde diersoorten werd geplaatst, na een inzinking van 87% in de afgelopen twee decennia.
De Verenigde Staten lopen op sommige agrarische activiteiten voorop bij uiteenlopende trends die daarna elders in de wereld worden gerepliceerd, zoals intensivering, het sproeien van grote hoeveelheden insecticide en het planten van monocultuur-velden met afzonderlijke gewassen. Dat wordt mede als oorzaak gezien van het verdwijnen van bijenpopulaties die cruciaal zijn voor bestuiving van gewassen.
Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN is de hoeveelheid gewasproductie die afhankelijk is van insecten en andere bestuivers de afgelopen 50 jaar met 300% gestegen. Tekorten aan bestuiving kunnen ertoe leiden dat bepaalde groenten en fruit zeldzamer en duurder worden, wat leidt tot voedingstekorten. Basisvoedsel zoals rijst, tarwe en maïs wordt echter niet beïnvloed, omdat het via de wind wordt bestoven.
“Honingbijen-kolonies zijn zwakker dan vroeger en de wilde bijen nemen waarschijnlijk af,” zegt de FAO. “De landbouw wordt intensiever en er zijn minder bijen, dus op een gegeven moment zal de bestuiving beperkt worden. Zelfs als honingbijen gezond waren, is het riskant om zoveel op een enkele bijensoort te vertrouwen. Het is voorspelbaar dat parasieten zich zullen richten op de ene soort die we hebben in deze monoculturele akkers. ”