Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is het hoogste juridische orgaan voor mensenrechtenkwesties in Europa. In zijn uitspraak bevestigde het Hof dat Rusland controle had over het gebied waar de Buk-raket werd afgevuurd, en daarmee medeverantwoordelijk is voor het dodelijke incident. Het Hof concludeerde dat Rusland heeft nagelaten het recht op leven te waarborgen.
De ramp met vlucht MH17 vond plaats op 17 juli 2014. Een toestel van Malaysia Airlines werd boven het oosten van Oekraïne neergeschoten. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders. De vlucht was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Het drama veroorzaakte wereldwijde verontwaardiging en intense diplomatieke spanningen.
De veroordeling door het Mensenrechtenhof is niet de eerste internationale uitspraak over MH17. Eerder sprak ook de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) zich uit over de ramp. De ICAO wees Rusland aan als verantwoordelijke partij voor het gebruik van het wapensysteem dat de ramp veroorzaakte. De organisatie stelde dat Rusland faalde in het beschermen van de burgerluchtvaart.
Daarnaast heeft ook de Nederlandse rechtspraak zich al uitgesproken over de zaak. In 2022 oordeelde een rechtbank dat drie mannen schuldig zijn aan moord op de 298 inzittenden van vlucht MH17. Twee Russen en een Oekraïner werden bij verstek veroordeeld tot levenslange gevangenisstraffen wegens hun betrokkenheid bij het transport en het afschieten van de BUK-raket.
Het Mensenrechtenhof wees erop dat Rusland structureel weigerde mee te werken aan het internationale onderzoek. Ook is vastgesteld dat Rusland desinformatie verspreidde over de oorzaak van de ramp. Het Hof acht deze houding in strijd met de mensenrechtenverplichtingen die het land is aangegaan.
De uitspraak van het Hof betekent dat Rusland juridische verantwoordelijkheid draagt voor de dood van de inzittenden. De nabestaanden krijgen daarmee erkenning van een belangrijk internationaal orgaan. Of deze uitspraak ook leidt tot financiële genoegdoening of andere praktische gevolgen, is nog onduidelijk. Rusland erkent het gezag van het Hof niet meer.
Hoewel Rusland in 2022 uit de Raad van Europa is gezet, blijft het Hof bevoegd om zich uit te spreken over klachten die betrekking hebben op gebeurtenissen van vóór die datum. De ramp met MH17 valt binnen die periode. De uitspraak kan ook gevolgen hebben voor andere rechtszaken waarin Rusland ter verantwoording wordt geroepen voor daden in Oekraïne.