De Hongaarse wet uit 2021 verbood of beperkte het bespreken van homoseksualiteit en gender-verandering in media en onderwijs. Volgens het Hof schendt dit meerdere fundamentele Europese rechten. Het is de eerste keer dat het Hof een nationale wet toetst aan artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie
De rechters in Luxemburg stellen dat de wet discriminerend is en leidt tot stigmatisering. Vooral niet-heteroseksuele en transgender mensen worden hierdoor geraakt.
Hongarije verdedigde de regels als bescherming van minderjarigen, maar het Hof verwerpt die redenering. De maatregelen zijn volgens de uitspraak niet gerechtvaardigd en gaan verder dan nodig.
Promotion
Ook benadrukt het Hof dat de Europese Unie gebaseerd is op gelijkheid en een pluralistische samenleving. De EU-landen mogen daar niet van afwijken met nationale wetgeving.
Mijlpaal
Voor de lhbti-gemeenschap in Europa is de uitspraak een mijlpaal. De anti-lhbti-wet was bovendien de juridische basis voor het Pride-verbod, welke door deze uitspraak definitief onhoudbaar is. Goed nieuws dus voor de burgemeester van Boedapest en de organisatie achter Pecs Pride, die vervolgd werden voor het organiseren van een Pride.
De zaak was aangespannen door de Europese Commissie, gesteund door zestien EU-landen en het Europees Parlement. Het oordeel geldt als een belangrijke juridische stap binnen de EU. De wet had eerder al gevolgen in de praktijk. Zo vormde deze de basis voor beperkingen en verboden op Pride-evenementen in Hongarije.
Nieuwe premier
De uitspraak komt op een politiek gevoelig moment. De nieuw gekozen premier Péter Magyar heeft gezegd dat mensen vrij moeten kunnen leven en liefhebben zonder stigma, en sprak steun uit voor het recht op de Pride-demonstraties Tegelijk is nog niet duidelijk hoe zijn regering de regels precies zal aanpassen. Het is daarmee een eerste belangrijke test voor de nieuwe Hongaarse regering.
Afdwingbaar
De nieuwe Hongaarse regering erft van Orbán een enorme constitutionele puinhoop, zoals ook deze Hofuitspraak laat zien. De opdracht aan de nieuwe regering is hiermee duidelijk: het urgente herstel van de rechten van de lhbti-gemeenschap zal centraal moeten staan wil het rechtsstatelijke herstelplan van de nieuwe regering geloofwaardig zijn, zo stelt Hongarije-rapporteur Tineke Strik
Ook voor de Commissie ligt er volgens de Nederlandse Europarlementariër nu een duidelijke boodschap: de Europese basiswaarden in het EU-Verdrag zijn niet enkel te beschermen met politieke middelen, maar ook direct juridisch afdwingbaar bij het Hof.