Brussel begint met beperking van milieuregels in EU-landbouw

EP Plenary session - Short presentations

De Europese Commissie stelt voor om enkele Green Deal-milieuregels voor boeren terug te draaien. Ook wil Brussel de administratieve lastendruk voor kleine agrarische bedrijven verlichten. Daarmee zegt Landbouwcommissaris Janius Wojciechowski tegemoet te komen aan de eisen van al wekenlang demonstrerende Europese boeren.

De Europese Commissie heeft deze week de laatste hand gelegd aan afzwakking van vier Green Deal-regels, en gaat daarmee in tegen het advies van wetenschappers die zeggen dat de landbouw duurzamer moet worden. De nieuwe aanpak maakt onder meer een einde aan het jaarlijks braak laten liggen van stukjes akkerland om de biodiversiteit te bevorderen. Ook hoeft er niet langer om de paar jaar verplicht van gewas gewisseld te worden.

Deze maatregelen waren in 2022 opgesteld, kort voordat de Russische oorlog tegen Oekraïne uitbrak. Die oorlog leidde  tot vrees voor minder voedsel-beschikbaarheid, reden waarom die regels de afgelopen jaren nog niet in praktijk zijn gebracht. In die zin verandert er voor de boeren dus niet zo veel.

Daarnaast zullen de eisen voor de teelt van diverse planten, voor de bescherming van de bodem tegen erosie en uitspoeling, evenals de eisen voor de bescherming van grasland in natuurgebieden merkbaar worden afgezwakt. Daarnaast heeft de Europese Commissie aangekondigd dat zij de regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest wil versoepelen.

Nog niet duidelijk is of er ook een verandering of verruiming van de EU-landbouwsubsidies komt. Veel standsorganisaties en boeren dringen daar wel op aan, maar dat hangt af van de gehele EU-begroting. Juist daar moet de komende jaren fors op worden bezuinigd, mede omdat de steun aan Oekraïne tientallen miljarden zal kosten.

Voor die laatste veranderingen heeft Brussel ook de instemming nodig van het Europees parlement dat juist komende maand op verkiezingsreces gaat.

De voorgenomen versoepeling van de milieuregels wordt door verschillende landbouworganisaties als ‘te weinig en te laat’ bestempeld. Tegelijkertijd zijn er protesten van Groenen en milieuorganisaties. Dinsdag bespreekt Wojciechowski zijn voorstellen met landbouwcommissie van het Europees Parlement, en een week later met de 27 Landbouwministers. 

Tijdens een afzonderlijk debat zullen de landbouwleden van het Europees Parlement ‘de Europese milieudoelen voor de landbouw’  bespreken met Klimaatcommissaris Wopke Hoekstra.

Milieuorganisaties waarschuwen dat de verzwakking van de normen de toch al lage ecologische eisen voor boeren effectief zal afschaffen. Greenpeace zei dat de prijs voor de samenleving als geheel te hoog was. De Europese Commissie handelt blindelings en in strijd met de wetenschappelijke feiten, aldus de WWF-organisatie.