De Commissie houdt eraan vast dat de Europese verordening voor ontbossingsvrije handel, die in 2023 werd aangenomen, eind volgend jaar in werking treedt. Wel krijgen bedrijven zes maanden extra de tijd voordat sancties en boetes worden toegepast.
Micro- en kleine ondernemingen krijgen tot december 2026 de tijd om aan alle eisen te voldoen. De Commissie wil zo tegemoetkomen aan kleinere producenten die vrezen dat de naleving van de regels hun exportpositie en toegang tot de Europese markt zou bemoeilijken.
Volgens het nieuwe voorstel moeten alleen de bedrijven die voor het eerst producten op de EU-markt brengen, een verklaring afleggen dat hun goederen niet afkomstig zijn uit recent gekapte bossen. Daarmee wordt de administratieve last voor huidige importeurs, handelaren, verwerkers en detailhandel sterk verminderd.
Milieuorganisaties spreken van een gevaarlijke afzwakking. Volgens WWF ondermijnt de Commissie haar eigen klimaatdoelen door toe te geven aan politieke druk. De organisatie waarschuwt dat de aanpassingen leiden tot meer risico op illegale kap en straffen voor bedrijven die wél duurzaam investeren.
Ook in het Europees Parlement klinkt felle kritiek. De Nederlandse Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy (D66) noemde de procedure ondoorzichtig en wijst op gebrek aan informatie voor wetgevers. Volgens hem dreigt de geloofwaardigheid van de Europese wetgeving te worden ondermijnd door politieke deals achter de schermen.
Tegelijkertijd zien diverse EU-landen en landbouwbedrijven de versoepelingen als een noodzakelijke stap. Zij klagen dat de ontbossingswet te bureaucratisch is en onevenredige lasten oplegt aan Europese boeren en handelaren die al aan hoge milieustandaarden voldoen.
De voorgestelde wijzigingen moeten nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van de EU. Daar kunnen EU-landen en fracties nog aanpassingen eisen voordat de definitieve invoering wordt vastgelegd. Over de verdere uitvoering bestaat nog geen consensus.
Parallel aan deze discussie verwierp het Europees Parlement dinsdag een afzonderlijk voorstel voor versterkte bosbewaking binnen de EU. Dat plan had tot doel satelliet- en grondgegevens te gebruiken voor betere monitoring van bosbranden, droogte en plagen, maar kreeg onvoldoende steun.