Brussel maakt weg vrij voor toelating Crispr-cas

Een ruime meerderheid van de milieucommissie van het Europees Parlement is voor een snelle toelating van nieuwe genomische veredelingstechnieken (NGT). Veredeling zoals Crispr-cas moet niet langer vallen onder de zware EU-criteria voor genetische aanpassingen in voedselgrondstoffen.

Het vervroegd verruimen van die GMO-toelatingscriteria was eerder dit jaar een van de ‘voorwaarden’ van de Europese christendemocraten om alsnog mee te werken aan EU-plannen voor vermindering van gebruik van kunstmest en gewasbeschermers in de land- en tuinbouw.

Alleen Groenen en Links verwerpen het huidige GMO-voorstel, mede omdat er geen verplichte vermelding op etiketten komt voor genetisch bewerkte producten. Als het voorstel doorgaat, zal het ernstige gevolgen hebben voor de consumentenbescherming, het voorzorgsbeginsel, de biologische landbouw, de GMO-vrije teelt en de biodiversiteit, zo zei de Duitse Groene Martin Häusling.

De christendemocraten, de conservatieven, de liberalen en een deel van de sociaaldemocraten zien grote kansen in het toelaten van nieuwe veredelingstechnieken. Uit een eerste debat blijkt dat zij snel actie willen ondernemen om de weg vrij te maken voor de nieuwe veredelingstechnieken, vóór de Europese verkiezingen in het voorjaar van 2024. Die versnelde procedure is mede mogelijk gemaakt door een aangekondigde concessie van het Spaanse voorzitterschap van de EU.

Het voorstel staat volgende maand al op de vergaderagenda van zowel de AGRI-landbouwcommissie als in de ENVI-milieucommissie. Die laatstgenoemde commissie heeft een beslissende stem over hun rapport over NGT. In januari volgt de plenaire stemming in Straatsburg, zodat het overleg met de EU-lidstaten en de Europese Commissie in de trialoog vóór de Europese verkiezingen kan worden afgerond. 

Eerder dit jaar zei Milieucommissaris Virginius Sinkevicius dat het opstellen van nieuwe Europese GMO-regels nog veel tijd zou vergen, omdat er ook veel onderzoek nodig is naar juridische consequenties en mogelijke aansprakelijkheid moet worden uitgezocht. Dat wordt vooral relevant geacht voor het geval Brussel de zogeheten voorzorgsplicht voor crispr-cas niet wil toepassen.

Het versnellen van het toelatingsproces wordt bekritiseerd door de Groenen en Links. De Zweedse rapporteur Jessica Polfjärd (EVP/CDA) wijst het etiketteren van NGT-variëteiten geheel af. Daarmee zullen genomische technieken ook in de biologische landbouw mogelijk worden, zo vreest de oppositie. Het is onzeker of daar in het voltallige parlement een meerderheid voor zal zijn.

De besluitvorming over de GMO-procedures valt in Brussel en Straatsburg samen met de op handen zijnde besluiten van de Europese Commissie, de LNV- en Milieuministers en de EU-politici over een aantal belangrijke landbouw-gerelateerde voorstellen.

Zo moeten de komende maanden nog definitieve knopen worden doorgehakt over onder meer de LNR-natuurherstelwet, de SUR-pesticidenvermindering, het glyfosaatverbod, de schonegrondverordening, de natriumvervuiling van het grondwater en de modernisering van de wet op het dierenwelzijn.