De landbouwcommissie van het Europees Parlement buigt zich vanaf woensdag over het landbouwbeleid voor de periode na 2027. Het wordt een omvangrijke klus. Op de voorstellen van Landbouwcommissaris Hansen zijn meer dan 3.400 amendementen ingediend. Daarmee begint een belangrijke fase in de parlementaire behandeling van het nieuwe landbouwbeleid.
De hervorming valt samen met de onderhandelingen over de nieuwe Europese meerjarenbegroting (MFK). Zowel het nieuwe landbouwbeleid als die begroting moet vanaf 2028 gelden. Daardoor wordt niet alleen gesproken over de manier waarop de Europese landbouwsteun onder agrarische bedrijfstakken wordt verdeeld, maar tegelijkertijd over hoeveel geld daarvoor beschikbaar blijft.
Fors verzet
De Europese Commissie heeft voor de zeven jaren 2028 tot en met 2034 een totale begroting van ongeveer 2.000 miljard euro voorgesteld. Daarin is extra geld vrijgemaakt voor Defensie en voor grotere economische autonomie. Dat voorstel stuit bij verscheidene EU-landen fors verzet. Vooral een aantal landen dat veel aan de Europese begroting bijdraagt, vindt dat Brussel te veel geld wil uitgeven.
Promotion
Schrappen
Duitsland, Nederland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland willen dat honderden miljarden euro’s uit het voorstel worden geschrapt. Duitsland, Nederland, Zweden en Oostenrijk worden ook genoemd bij een streven om de begroting terug te brengen tot ongeveer 1.600 miljard euro, desnoods ten koste van bezuinigingen op de subsidies aan boeren.
Daartegenover staan landen die zich verzetten tegen grote bezuinigingen op de landbouw-uitgaven. Onder andere Italië, Spanje en Polen willen belangrijke bestaande Europese uitgaven beschermen. Vooral Polen heeft zich uitgesproken voor behoud van landbouwsubsidies. Daarmee dreigt landbouw een belangrijk onderdeel van de komende begrotingsstrijd te worden.
Boerenlobby
De invloedrijke agrarische koepelorganisatie Copa-Cogeca (‘de boerenlobby’) heeft voorafgaand aan het overleg in een uitgebreide verklaring gewaarschuwd tegen bezuinigingen op de landbouwuitgaven. Europese boeren zijn van plan dit najaar bij de EU-top opnieuw een grote betoging te houden.
Tegelijkertijd dienen zich andere kostbare Europese prioriteiten aan. In de begrotingsdiscussie wordt onder meer aangedrongen op meer geld voor Defensie en veiligheid. De vraag hoeveel geld naar dergelijke nieuwe prioriteiten moet gaan, raakt daardoor ook de discussie over bestaande grote uitgaven voor landbouw en regionale ontwikkeling.
Dit najaar
Ook over de totale EU-begroting volgen dit najaar nieuwe onderhandelingen. In oktober wordt een nieuw compromisvoorstel verwacht, waarna de regeringsleiders verder praten. Ook november en december worden genoemd voor nieuw overleg. Daarmee lopen de onderhandelingen over honderden miljarden Europese uitgaven en de hervorming van het landbouwbeleid vrijwel parallel.