Het voltallige Europees Parlement stemt deze week over het nieuwe Europese voedselbeleid, de van-boer-tot-bordstrategie. Belangrijkste vraag zal zijn of een meerderheid van voltallige parlement instemt met uitbreiding en aanscherpingen die onder aanvoering van de ENVI-milieucommissie zijn aangebracht in het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie.
De in mei 2020 gepresenteerde strategie is onderdeel van het paradepaardje van de Commissie Von der Leyen, de Green Deal van Klimaatcommissaris Frans Timmermans. Die Green Deal behelst niet alleen milieumaatregelen tegen vervuiling van lucht, bodem en water, maar ook voor verbetering van biodiversiteit en voedselkwaliteit.
Daardoor moeten vrijwel alle commissarissen op hun beleidsterrein ook Klimaat- en Milieumaatregelen invoeren.
Dat geldt ook voor landbouw, veeteelt en dierenwelzijn. Zo moet het gebruik van bestrijdingsmiddelen met 50% worden verminderd, moet het verlies aan nutriƫnten met 50 procent worden verminderd. Daardoor kan onder meer het gebruik van meststoffen, waaronder landbouwmest, met 20 procent wordt verminderd.
Ook moet het gebruik van antibiotica in de veehouderij met de helft worden verminderd, en zal het percentage land dat wordt gebruikt voor biologische landbouw naar verwachting toenemen van ongeveer 8% tot 25% in de hele EU.
De spannende vraag in Straatsburg is deze week of de leden van het Europees Parlement de recente stemming van de Landbouw- en Milieucommissie van het Europees Parlement zullen volgen. In september verwelkomden de ENVI-milieucommissie en de AGRI-landbouwcommissie de doelstellingen van de Farm to Fork-strategie. Hun verslag werd aangenomen met 94 stemmen voor, 20 tegen en 10 onthoudingen.
Bovendien steunden zij de aanbevelingen van hun twee rapporteurs, de Nederlandse Anja Hazekamp (PvdD) en de Italiaanse christendemocraat Herbert Dorfmann. Volgens hun rapport moeten de door de EU-commissie voorgestelde maatregelen niet al te vrijblijvend zijn, en moeten ze verplicht worden gesteld in de EU-landen.
Het verslag werd volledig aangenomen, met inbegrip van 48 compromis-amendementen, waarvan er verschillende tot felle reacties van de landbouwgemeenschap hebben geleid.
Een daarvan is het benadrukken van de noodzaak van een ābindend karakterā van reductiedoelstellingen voor pesticiden, nutriĆ«ntenverliezen en meststoffen. Vooral het āverplicht opnemenā van milieumaatregelen in het landbouwbeleid wordt door agrarische EU-landen en landbouworganisaties fel bestreden.
āHet sluiten van megastallen en het verminderen van het aantal dieren in de veehouderij levert enorme klimaatwinst op en is goed voor de natuur, goed voor onze gezondheid en goed voor dieren. Het is een doorbraak dat een meerderheid van het Europees Parlement zich dit nu realiseert en ook daadwerkelijk tot actie wil overgaan om te komen tot een gezonder voedselsysteem,ā aldus Hazekamp.
Hazekamps rapport pleit verder voor verlaging van pesticidegebruik. De Europese Commissie kondigde eerder de ambitie aan om het gebruik van landbouwgif met 50% te willen verminderen in 2030. Die vermindering moet bindend zijn, aldus het rapport van Hazekamp. Daarnaast moet de EU strenger zijn bij het toelaten van gifstoffen.
Het debat vindt maandag plaats, dinsdag wordt over een resolutie gestemd en woensdagochtend wordt de uitslag bekendgemaakt. De Europese Commissie doet tot aan 2024 vervolgens een reeks wetsvoorstellen om de verduurzaming van de voedselketen om te zetten in Europese wetten.
De aanbevelingen die het Europees Parlement doet in het initiatiefrapport van Hazekamp zijn niet bindend, maar het parlement moet ā evenals de 27 EU-landen ā de uiteindelijke wetsvoorstellen wel goedkeuren. De Europese Commissie zal hierdoor rekening moeten houden met de aanbevelingen, als de meerderheid van het EP de aanbevelingen steunt.