De Europese Commissie zal op 16 juli haar voorstel presenteren voor de EU-meerjarenbegroting na 2027. Volgens meerdere bronnen wordt daarbij de bestaande structuur van landbouwfinanciering ingrijpend hervormd.
Zo zou het fonds voor plattelandsontwikkeling worden samengevoegd met structuurfondsen voor regionale ontwikkeling. De resterende middelen zouden worden samengevoegd tot bredere, nationale susidie-totalen.
Brussel zegt dat een ingrijpende financiële herziening in de EU nodig is. Ten eerste willen de EU-landen de komende jaren hun uitgaven voor Defensie fors verhogen, met het oog op de toegenomen Russische militaire dreiging. Daarnaast willen ze hun economische positie versterken, met het oog op de groeiende Amerikaanse en Chinese handelspraktijken.
In tot nu toe gepubliceerde overzichten wordt niet gerept over een voorstel voor Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Dit versterkt volgens de Nederlandse Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) signalen dat het landbouwbeleid mogelijk ondergebracht wordt in bredere 'National & regional partnership plans'.
Dat zou volgens critici tot ernstige scheefgroei kunnen leiden. Veertien landen, waaronder zowel Noord- als Zuid-Europese, hebben daarom gezamenlijk bezwaar gemaakt. Zij waarschuwen dat het schrappen van bestaande EU-fondsen de ongelijkheid tussen regio’s zal vergroten en essentiële ondersteuning aan de landbouwsector onder druk zet.
"Met de plannen om het landbouwbudget af te schaffen, zet de Europese Commissie boeren in de kou," aldus Bert-Jan Ruissen. Hij reageert hiermee op de signalen van de Europese Commissie om in het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) het landbouwbudget als zodanig af te schaffen en onder te brengen in een soort 'single fund' landenfonds, dat door de EU-landen voor verschillende doeleinden gebruikt kan worden.
Het plan van de Commissie houdt in dat lidstaten per land één groter subsidiebedrag met EU-middelen krijgen, waarin landbouw, cohesie en andere beleidsterreinen zijn samengevoegd. Daarmee verdwijnt dan de directe koppeling tussen Europees beleid en Europese financiering. De vrees bestaat dat landbouw daarmee ondergeschikt raakt aan andere nationale prioriteiten.
Hoewel directe inkomenssteun aan boeren voorlopig wel lijkt te worden gehandhaafd, blijft het onduidelijk of dat niveau houdbaar is op langere termijn. De totale besparing op het landbouwbudget zou kunnen oplopen tot tientallen miljarden euro’s.
Op maandag 7 juli houdt de landbouwcommissie van het Europees Parlement een ingelaste vergadering over deze kwestie. Op donderdagmorgen 1o juli zal een ingelast plenair debat plaatsvinden over de toekomst van het gemeenschappelijke landbouwbeleid na 2027. De inhoud van die verklaring is op dit moment nog niet bekend.