De Europese Commissie heeft de afgelopen weken gewerkt aan een ingrijpende herschikking van de meerjarenbegroting die tot 2035 moet gelden. Om de begroting beheersbaar te houden, worden grote bezuinigingen en herschikkingen voorbereid.
Daarbij onderzoekt de Commissie of bestaande fondsen kunnen worden samengevoegd. Een voorstel in die richting stuitte echter op forse tegenstand uit zowel het Europees Parlement als nationale hoofdsteden. De Europese Commissie lijkt daarom een aangepast plan voor te bereiden.
In eerdere interne voorstellen werd overwogen om het plattelandsontwikkelingsfonds los te koppelen van de landbouwbegroting. Dat geld zou dan samen met de cohesiefondsen opgaan in nationale enveloppen, die de EU-landen zelf grotendeels zouden beheren. Die verregaande decentralisatie zou de Europese invloed op bepaalde beleidsterreinen sterk verminderen.
Vooral de zogeheten hectaren-subsidie aan (grote) agrarische bedrijven ligt al jarenlang onder vuur omdat daarmee EU-landbouwgeld vooral naar grote concerns en coöperaties gaat, en niet naar échte boeren. Inmiddels wordt er binnen de EU-landbouw meer aandacht geschonken aan steun voor innovatie en vernieuwingen, en voor jonge, startende boeren.
Vooral in het Europees Parlement groeit de weerstand tegen forse ingrepen in de landbouw-financiering. De christendemocratische EVP-fractie wil vasthouden aan de huidige landbouwsubsidiestructuur. De sociaaldemocratische S&D-fractie verzet zich tegen het schrappen van het Europees Sociaal Fonds, dat wordt ingezet voor werkgelegenheid en sociale inclusie.
Boerenorganisaties in Europa hebben aangekondigd woensdag actie te voeren in Brussel, samenvallend met de presentatie van de meerjarenbegroting. Zij vrezen dat de landbouw als sluitpost zal dienen bij het invullen van de begrotingsgaten.
De druk op de Europese Commissie neemt daarmee toe. Volgens niet-bevestigde berichten overweegt Brussel nu om het subsidiegeld voor de landbouw en voor het sociaal beleid wel als aparte subsidiestromen in stand te houden, maar zou de landbouw wel fors moeten inleveren.
Maandag vergaderen de 27 landbouwministers van de EU in Brussel. Tijdens die bijeenkomst zal eurocommissaris Christoph Hansen zijn visie op de toekomst van het Europese landbouwbeleid toelichten. Althans, dat was tot nu toe de planning.
Hansen wil zijn voorstel voor nieuw landbouwbeleid 2028-2035 later dit jaar laten vaststellen, maar dat hangt nauw samen met de uitkomst van de onderhandelingen over de financiële meerjarenraming.