Volgens de begrotingscontrolecommissie is EU-geld, bestemd voor parlementair werk, door Le Pen gebruikt om bevriende organisaties in Frankrijk te financieren. Dit leidt tot felle politieke confrontaties in Straatsburg en Brussel.
Het gaat om miljoenen euro’s die nu moeten worden terugbetaald. De overkoepelende Europese extreemrechtse fractie Patriots verzet zich tegen de beslissing. Zij spreken van een politieke afrekening en beweren dat hun Franse partners doelwit zijn van een bewuste campagne vanuit de gevestigde partijen. Volgens hen is er sprake van een hetze die niets met objectieve controle, maar met politieke vijandigheid te maken heeft.
Centrumlinkse en groene fracties daarentegen verwijten juist de nationalistische en conservatieve fracties dat zij steun verlenen aan een actie van de EVP-christendemocraten tegen Europese subsidies voor milieu- en natuurorganisaties. Deze organisaties bekritiseren vaak het landbouwbeleid van de EU.
In de afgelopen maanden verschenen meerdere publicaties waarin vraagtekens werden gezet bij de verdeling van EU-geld. Verschillende Europarlementariërs, onder wie de Nederlandse D66-politicus Gerben-Jan Gerbrandy, waarschuwden dat maatschappelijke organisaties doelbewust worden zwartgemaakt. Hij stelt dat dit neerkomt op het monddood maken van burgers die in verenigingsverband opkomen voor publieke belangen.
Gerbrandy wees op een langdurige campagne waarin vooral natuurorganisaties in een kwaad daglicht werden gesteld. Volgens hem is daarbij met beschuldigingen gewerkt die nooit met documenten of bewijzen zijn onderbouwd. Ook de Nederlandse EU-politici Mo Chahim (S&D) en Bas Eickhout (Groenen) lieten zich eerder in soortgelijke bewoordingen uit.
Tot nu toe heeft geen enkel onderzoek bewijs geleverd dat milieuorganisaties subsidies onrechtmatig zouden hebben gebruikt. De beweringen tegen hen zijn nooit gestaafd met officiële documenten. Het misbruik door de partij van Le Pen daarentegen is wél aangetoond, onder meer via administratieve gegevens en betalingen die de commissie kon vastleggen.
Een meerderheid van de fractievoorzitters in het Europees Parlement is onlangs akkoord gegaan met de instelling van een tijdelijke werkgroep. Deze Scrutiny Working Group krijgt de opdracht om de financiering van maatschappelijke organisaties tegen het licht te houden. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor een nieuwe fase van onderzoek naar NGO-subsidies.
De nieuwe werkgroep is met een nipte meerderheid van de fractievoorzitters ingesteld. Een bezwaar vanuit de begrotingscontrolecommissie ertegen is deze week verworpen. Critici waarschuwen dat de werkgroep vooral is bedoeld om maatschappelijke organisaties te intimideren en hun werk te bemoeilijken. De komende maanden zal blijken hoe diepgaand dit onderzoek wordt en welke gevolgen het voor NGO’s heeft.