Het Parlement in Straatsburg veroordeelt de Amerikaanse handelsdreigingen en economische intimidatie tegen Denemarken en andere EU-lidstaten. Dat is onverenigbaar met het internationaal recht en de kernbeginselen van samenwerking tussen NAVO-bondgenoten.
De EU-politici zeggen ook dat Groenland niet mag worden gebruikt als instrument om de EU te verdelen. En ze willen dat de EU krachtig en gezamenlijk reageert, en zich verzet tegen zulke dwangmaatregelen.
President Trump heeft woensdagavond gezegd dat hij afziet van extra importboetes voor de acht EU-landen die een militaire voorbereidingdsmissie naar Groenland stuurden, als vorm van protest tegen Trumps dreigende taal
Het Europarlement beoordeelde woensdag zowel het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) als het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) van de EU. Rondom het Europese continent is ‘een boog van instabiliteit’ ontstaan, aldus de Europarlementariërs. Van Oekraïne tot de Kaukasus, van het Midden-Oosten tot in de Sahel, en van het Arctisch gebied tot ver daarbuiten.
Het Parlement vindt dat de politieke invloed en wereldwijde zichtbaarheid van de EU te vaak achterblijven op het economische, financiële en diplomatieke gewicht van de EU. Dat moet anders. Uit het nieuwe Amerikaanse buitenlandbeleid, dat uitgaat van deals en minder gericht is op samenwerking en de bescherming van Europa, moeten lessen getrokken worden. Op die manier kan de EU voorkomen dat het in de toekomst kwetsbaar wordt voor dwang.
Tegelijkertijd hebben de Europarlementariërs zorgen over de nationale veiligheidsstrategie van de regering-Trump, die ‘een ongegrond Amerikaans beleid formaliseert waarbij de fundamentele waarden, democratische principes en fundamentele veiligheidsdoelstellingen van de EU, als tegenovergesteld aan de Amerikaanse belangen beschouwt’.
De NAVO en VS zijn nog steeds de belangrijkste bondgenoten van Europa, zo erkent het Europarlement. Toch wijst het ook op de groeiende onvoorspelbaarheid en het toenemende isolationisme van de VS. In het nieuwe jaarrapport over het gemeenschappelijk defensiebeleid, onder mede-auteurschap van der Nederlandse Europarlementariër Thijs Reuten (GroenLinks-PvdA), doet het parlement aanbevelingen om Europese Defensie een realiteit te maken.
‘Bijna twintig jaar lang heeft het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU grotendeels alleen op papier bestaan; het is tijd dat deze realiteit wordt,’ zegt hij. De huidige realiteit vereist urgentie, eenheid en de bereidheid om actie te ondernemen. ‘Het gaat er niet om te concurreren met de NAVO, maar ervoor te zorgen dat Europa op eigen benen kan staan en een geloofwaardige speler op het gebied van veiligheid kan zijn,’ aldus Reuten.
Uitgangspunt van het gezamenlijk defensiebeleid moet zijn dat Europese troepen autonoom kunnen opereren onder één commandostructuur, onafhankelijk van de NAVO.