De Europese Rekenkamer vindt dat de Europese Commissie misbruik en fraude met EU-landbouwsubsidies actiever moet opsporen. Ook moet Brussel de EU-landen meer aansporen om fraude te vervolgen en te bestraffen. De budget-controlecommissie van het Europees Parlement heeft inmiddels besloten een eigen onderzoek in te stellen.
Het zijn niet zozeer de rechtstreekse hectaresubsidies die fraudegevoelig zijn, maar vooral de stimuleringspremies in het plattelandsfonds. Uitgaven waarvoor complexere regels gelden en sommige GLB-betalingsregelingen die gericht zijn op specifieke categorieën begunstigden, blijken fraudegevoelig te zijn.
Ook zijn frauduleuze praktijken geconstateerd zoals vervalsing van documenten, dwang, aanwending van politieke invloed of voorkennis, manipulatie van procedures of betaling van steekpenningen. Uit onderzoek van fraudebestrijdingsbureau van de EU (OLAF) is gebleken dat de landbouwgebieden die het meest vatbaar zijn voor fraude, grond in overheidsbezit of particuliere grond met een onduidelijke eigenaar zijn.
Fraudeurs kunnen ook proberen landbouwgrond te verwerven met als enig doel rechtstreekse betalingen te ontvangen, zonder daadwerkelijk landbouwactiviteiten te verrichten. Het risico is groter voor bepaalde weidegronden en bergachtige gebieden, waar het moeilijker is om te controleren of de vereiste landbouwactiviteit, zoals begrazing, daadwerkelijk plaatsvindt.
De Rekenkamer heeft 698 GLB-betalingen gecontroleerd en in 101 gevallen fouten aangetoond. In 17 van die gevallen vermoedden de onderzoekers opzet en fraude. De ERK heeft geen mandaat om fraude te onderzoeken, maar moet zaken doorverwijzen naar OLAF of naar het Europees Openbaar Ministerie (EOM) voor verder onderzoek.
De begrotingscontrolecommissie van het Europees Parlement neemt de tekortkomingen serieus en gaat zelf onderzoek doen. D66-Europarlementarier Sophie in ´t Veld wordt namens Renew Europe schaduwrapporteur.
“Landbouwsubsidies zijn nog altijd de grootste component van de Europese begroting. Het tegengaan van misbruik van deze miljardenpot vergt onophoudelijke inzet. Het is tamelijk verontrustend om te lezen dat de Europese Commissie de aanpak sinds 2016 niet heeft geüpdatet.`