De voorgestelde zogeheten Omnibus-aanpassingen versterken de positie van de boeren in de voedselketen door veel bureaucratische regels in het gemeenschappelijke landbouwbeleid te versoepelen en andere procedures en controles af te schaffen. Zo zouden onder meer verschillende Klimaat- en Milieumaatregelen uit de Green Deal worden ingetrokken.
De Nederlandse Europarlementariër Jessika van Leeuwen (BBB) noemde de goedkeuring een belangrijke overwinning voor de boeren die vorig jaar massaal de straat opgingen om gehoord te worden. BBB heeft gestreden voor eerlijke contracten en minder bureaucratie, en vandaag zien we de vruchten van dat werk, zo zei ze.
De Nederlandse GroenLinkser Bas Eickhout zei dat het Europarlement het voorstel had ‘omgebouwd tot een aanslag op de natuur’. Hij hekelde het afschaffen van milieucriteria bij het toekennen van landbouwsubsidies. “Dit is de zoveelste keer dat rechts samenwerkt met radicaal rechts, met de natuur als slachtoffer. Natuur wordt achteloos uitgeknepen om de productie nog wat op te schroeven.”
Over het nu door Straatsburg uitgebreide voorstel moet nog worden onderhandeld met de 27 regeringen, wat later dit jaar gebeurt. Er zijn veel EU-landen die het eens zijn met de agrarische lobby in Brussel, maar het is nog onzeker of er voldoende steun zal zijn voor een gekwalificeerde meerderheid voor extra versoepelingen.
Zo hebben de Europarlementariërs ook vastgelegd dat er strengere regels moeten komen voor de etiketten op voedselproducten. Vijf jaar geleden besloot het Parlement voor al dat termen in de zuivelindustrie zoals "yoghurt", "melk" of "room" niet meer gebruikt mochten worden voor producten zonder dierlijke melk.
Ditmaal zijn de vleesetiketten aan de beurt. Op veganistische voedsel en op kweekvlees mogen straks niet langer omschrijvingen worden gebruikt waarin de woorden vlees of worst of burger voorkomen. Dat had het Europarlement ook al eens in 2020 vastgelegd, maar dat vonden veel EU-landen toen te ver gaan.
Bovendien vinden de twee grootste fracties in het Europarlement nog steeds dat er mìnder moet worden bezuinigd op de EU-landbouwsubsidies. In juli presenteerde de Europese Commissie haar voorstel voor de begrotingscyclus van 2028 tot 2034. Dit voorstel voorziet in een samenvoeging van landbouw- en regionale EU-uitgaven in nationale plannen, tot grote ontevredenheid van de agrarische lobby in Brussel. Vooral de Europarinvloedrijke landbouwcommissie vinden dat ze buitenspel zijn gezet.
Weliswaar hebben het Europees Parlement en de 27 EU-landen al ingestemd met een overkoepelend nieuw meerjarenbudget, maar over de gedetailleerde begrotingen per jaar en per beleidsterrein komen de onderhandelingen nu op gang. Het volledige landbouwbudget 2026 moet unaniem worden goedgekeurd door de EU-landen en door het Parlement. In beide gevallen worden lange en moeizame onderhandelingen verwacht.