Een grote meerderheid van het Europees Parlement heeft de Europese Commissie opgeroepen geen geld uit het corona-herstelfonds uit te keren aan Polen. Op initiatief van de Groenen vragen vijf fractievoorzitters niks uit te betalen, zolang de onafhankelijkheid van de Poolse rechtspraak niet gegarandeerd is.
De oproep van de vijf fracties is ondertekend door de christendemocraten, de sociaaldemocraten, de liberalen, de Groenen en Verenigd Links. Ze willen dat de Europese Commissie zich niet laat afschepen met loze Poolse beloftes, zonder zekerheid te hebben dat de uitspraken van het Europees Hof daadwerkelijk door Warschau worden opgevolgd.
De uitspraak over Pools versus Europees recht is volgens deskundigen ‘een bom onder het Europese recht’. GroenLinks-Europarlementariër Tineke Strik wees erop dat het primaat van het Europees recht de basis is waarop de Europese Unie is gebouwd.
GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout zegt dat commissievoorzitter Von der Leyen eerder te vage voorwaarden stelde. Het Europees Parlement maakt nu duidelijk dat het geen halfslachtig compromis accepteert over zoiets fundamenteels als de onafhankelijke rechtspraak.”
De miljarden uit het herstelfonds zijn een van de laatste middelen die de EU heeft om schenders van de rechtsstaat aan hun verplichtingen te herinneren. Een strategie van verzoening heeft volgens veel critici gefaald bij de Hongaarse premier Orbán: die fout mag de Commissie niet nog een keer maken.”
Polen heeft al gedreigd met inhouding van contributie-betalingen als de miljoenen uit het herstelfonds niet worden uitbetaald. Maar in dat geval zal Brussel ook alle andere reguliere betalingen uitstellen, zoals de cohesiefondsen of de landbouwsubsidies.
Warschau kijkt ook naar landbouwcommissaris Wojciechowski, die toezicht houdt op de strategische plannen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van alle 27 landen, die moeten worden goedgekeurd om landbouwfinanciering uit te betalen. Het is een belangrijk probleem voor boeren in het hele blok.
Directe betalingen uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) zijn op het Poolse platteland van cruciaal belang. Ongeveer een derde van het inkomen van Poolse boeren is afkomstig uit directe betalingen. Polen is de grootste netto-ontvanger van EU-gelden.