De CO₂-heffing aan de grens moet niet alleen gelden voor basismaterialen en grondstoffen, maar ook voor een lange reeks eindproducten waarin onder meer staal en aluminium zijn verwerkt. Het Europees Parlement gaat daarmee verder dan de Europese Commissie had voorgesteld. Het finale standpunt werd aangenomen met 464 stemmen voor, 50 tegen en 159 onthoudingen.
Concurrentie
Het voorstel was voorbereid door de Nederlandse S&D-Europarlementariër Mohammed Chahim, die rapporteur is voor de herziening van het koolstof-grensmechanisme CBAM. Met de uitbreiding wil Straatsburg voorkomen dat Europese producenten worden benadeeld tegenover goedkopere buitenlandse concurrenten uit landen zonder milieu- en klimaatwetten.
Ook de regels tegen ontwijking van de importheffing moeten strenger worden. Het Parlement wil sneller kunnen optreden wanneer kleine aanpassingen aan producten worden gebruikt om de heffing te vermijden. Tegelijk moeten normale zakelijke beslissingen om productiekosten te verlagen buiten die strengere aanpak blijven.
Promotion
Schadevergoeding
Daarnaast wil het Parlement een tijdelijk fonds instellen voor Europese producenten die op exportmarkten concurreren met bedrijven die in hun niet-EU-land geen vergelijkbare CO₂-prijs hoeven te betalen. Het Parlement wil die financiële ondersteuning van 2027 tot en met 2029 beschikbaar stellen. De Europese Commissie had voorgesteld het fonds pas later te laten beginnen.
De kunstmest-sector krijgt daarbij bijzondere aandacht. Het Europees Parlement wil dat Europese kunstmestfabrieken en agrariërs die met hogere CO₂-kosten worden geconfronteerd ook voor steun in aanmerking komen. Onder meer ureum, ammoniumnitraat en ammoniumsulfaat zouden aan de lijst van producten worden toegevoegd waarvoor ondersteuning mogelijk wordt.
Niet helemaal gratis
Tegelijkertijd wordt in Brussel onderhandeld over aanpassingen van het Europese systeem (ETS) waarin bedrijven voor hun uitstoot moeten betalen. De Europese Commissie wil honderden miljoenen extra emissierechten beschikbaar houden en het aantal beschikbare rechten langzamer verminderen. Daarmee zouden de kosten voor energie-intensieve bedrijven kunnen worden gedrukt.
Het Parlement kiest bij een onderdeel daarvan voor een beperktere verruiming. Nu worden alle emissierechten boven een grens van 400 miljoen uiteindelijk geschrapt. De Commissie wilde daarvan afstappen en de rechten als buffer behouden. Het Parlement wil het schrappen handhaven, maar de grens vanaf februari 2027 verhogen naar 650 miljoen.
Klimaatbeleid
Daarmee lopen twee grote hervormingen van het Europese CO₂-Klimaatbeleid naast elkaar. Bij de CBAM-importboete kiest het Parlement voor uitbreiding naar meer producten en strengere bescherming tegen ontwijking. Bij de handel in emissierechten zoekt het naar meer ruimte voor bedrijven, zonder de door de Commissie voorgestelde versoepeling volledig over te nemen.
De veranderingen staan nog niet definitief vast. Over de uitbreiding van CBAM en de aanpassingen van het emissiehandelssysteem moet het Parlement verder onderhandelen met de Europese Commissie en de EU-landen. Daarbij staan zowel de kosten voor de Europese industrie en landbouw als investeringen in vermindering van de CO₂-uitstoot centraal.