De twee pro-Poetinlanden Hongarije en Slowakije blijven zich verzetten tegen deze strengere maatregelen.
De Europese Commissie heeft een stappenplan gepresenteerd dat de EU volledig onafhankelijk moet maken van Russische energie tegen het einde van 2027. Deze zogenoemde roadmap volgt op eerdere stappen die al leidden tot een drastische daling van de invoer van Russische olie en kolen. Gas bleef tot nu toe grotendeels buiten schot.
De boycot van Russisch gas is een nieuw hoofdstuk in het Europese sanctiebeleid. Volgens meerdere bronnen is het voorstel om álle importen van gas – zowel pijpleidinggas als vloeibaar LNG – uit Rusland volledig te beëindigen. Tot nu toe vermeden sommige EU-landen een volledige gasstop omdat ze nog geen vervangende leverancier hebben.
Vooral Hongarije en Slowakije spreken zich openlijk uit tegen een algehele boycot van Russisch gas. Deze landen blijven Russische energie aankopen en zijn kritisch over het effect van de EU-sancties op hun eigen economie. Hun standpunten bemoeilijken een unaniem beleid binnen de EU, dat idealiter op consensus is gebaseerd.
Tegelijkertijd wordt ook de landbouw geraakt door de nieuwe anti-Ruslandsancties. De Europese Commissie en het Europees Parlement hebben ingestemd met het opleggen van invoerheffingen op kunstmest uit Rusland en Wit-Rusland.
De afhankelijkheid van Russische kunstmest is aanzienlijk gedaald, maar de Europese markt blijft kwetsbaar. De voorgestelde invoerheffing zou oplopen tot 30%, aldus meerdere bronnen. Dit tarief geldt zowel voor stikstofhoudende als samengestelde meststoffen, al zijn daarover nog niet alle technische details bekend.
In de toelichting op de maatregelen benadrukte de Commissie dat het beëindigen van de energieafhankelijkheid hand in hand moet gaan met investeringen in ‘eigen Europese’ duurzame (energie-)alternatieven.
Op voorstel van de Nederlandse Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) vraagt het Europarlement ook om de huidige EU-Nitraatrichtlijn te evalueren en aan te passen. Die richtlijn beoogt de hoeveelheid Nitraat in bodem en water te beperken. De huidige regels stimuleren volgens hem het gebruik in de landbouw van chemicaliën, terwijl ook herbewerkt natuurlijke mest (Renure) zou kunnen worden gebruikt.
Daartoe hebben achtereenvolgende Nederlandse landbouwministers in Brussel voorstellen ingediend, maar die worden tot nu toe door de EU-Commissie niet in behandeling genomen.
De goedkeuring door het Europees Parlement van de uitgebreidere sancties tegen Rusland is een belangrijke stap, maar de uiteindelijke uitvoering hangt mede af van de EU-landen. De weerstand van sommige landen en de complexiteit van de Europese energiemarkt maken het onzeker of de deadline van 2027 daadwerkelijk gehaald zal worden.