De herdenking werd gekenmerkt door ingetogen eerbetoon, erkenning van collectief falen en oproepen tot blijvende waakzaamheid tegen haat en ontkenning.
De plenaire zitting begon met een minuut stilte voor de slachtoffers. Parlementariërs stonden stil bij het onvermogen van de internationale gemeenschap om de tragedie van 1995 te voorkomen. De moord op duizenden Bosnische jongens en mannen, die plaatsvond ondanks VN-toezicht in de ingestelde enclaves, blijft een diep litteken in de Europese geschiedenis.
De herdenking in Straatsburg werd bijgewoond door een uitgebreide Bosnische delegatie, inclusief twee overlevenden van de massamoorden. Meerdere sprekers benadrukten dat Srebrenica geen geïsoleerde gebeurtenis was. De genocide was het gevolg van jarenlange haatzaaiing, ontmenselijking en politieke propaganda.
Voorzitter Roberta Metsola van het Europees Parlement riep op tot actief herdenken, en herinnerde eraan dat het Europees Parlement in 2009 11 juli uitriep tot officiële herdenkingsdag. Ze stelde dat herdenken niet alleen een plicht aan het verleden is, maar ook een opdracht voor de toekomst: om desinformatie te bestrijden en de herinnering levend te houden.
Bij de herdenking werd niet alleen teruggekeken. Ook actuele conflicten werden aangehaald. Er klonk kritiek op het huidige Europese beleid ten aanzien van burgerbescherming en mensenrechten. De genocide van Srebrenica werd aangehaald als een voorbeeld van wat kan gebeuren als waarschuwingssignalen worden genegeerd.
De herdenking diende dan ook als waarschuwing voor hedendaagse politieke tendensen waarin bevolkingsgroepen opnieuw worden gestigmatiseerd. Daarbij werden ook vergelijkingen gemaakt met de huidige Israelische militaire acties tegen de Palestijnen in de Gazastrook.
In verschillende toespraken werd het belang van gerechtigheid en collectief geheugen onderstreept. Sprekers benadrukten dat het erkennen van de waarheid essentieel blijft, zeker in een tijd waarin genocideontkenning en revisionisme terrein winnen. De bescherming van feiten is volgens hen een democratische verantwoordelijkheid.
Buiten het parlement worden wereldwijd herdenkingen voor 11 juli voorbereid. In Bosnië-Herzegovina worden tot 150.000 mensen verwacht bij de centrale plechtigheid. Nabestaanden herbegraven ook dit jaar geïdentificeerde stoffelijke overblijfselen van slachtoffers, wat illustreert dat het rouwproces nog lang niet is voltooid.
Het trauma blijft voortleven in families en gemeenschappen, niet alleen in voormalige Joegoslavische republieken maar ook elders in Europa.
Dertig jaar na de feiten blijft de roep om erkenning en waarheid weerklinken. De Europese herdenking in Straatsburg benadrukte dat deze tragedie blijvend niet alleen politieke maar ook morele verplichtingen met zich meebrengt.