De nieuwe onderscheiding werd vorig jaar ingesteld ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van de Schumanverklaring. Die Franse politicus gaf na de Tweede Wereldoorlog met zijn beroemde verklaring richting aan de oprichting van de Europese samenwerking.
Voortaan wil het Europees Parlement de orde elk jaar uitreiken aan maximaal twintig persoonlijkheden die volgens de instelling een bijzondere rol hebben gespeeld in Europa.
Walesa, Merkel en Zelensky
De hoogste onderscheiding binnen de orde gaat dit jaar naar drie politieke leiders. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Poolse president Lech Wałęsa worden benoemd tot eminent lid van de Europese Orde van Verdienste.
Promotion
Wałęsa wordt in de aankondiging ook genoemd als mede-oprichter van de Poolse vakbond Solidarnosc en als laureaat van de Nobelprijs voor de Vrede. Samen met Merkel en Zelensky vormt hij de eerste groep ontvangers van de hoogste rang binnen de nieuwe Europese onderscheiding.
De Europese Orde van Verdienste bestaat uit drie niveaus. Naast de categorie eminent lid kent de orde ook de rangen van erelid en lid van de orde. Onder de ereleden bevinden zich onder meer Maia Sandu, president van Moldavië, Pietro Parolin, staatssecretaris van het Vaticaan, en Sauli Niinistö, president van Finland. Ook Jean-Claude Trichet, voorzitter van de Europese Centrale Bank, wordt in deze categorie genoemd.
Sporters en artiesten
In de categorie lid van de orde staan onder anderen de Afrikaanse immigrant Giannis Antetokounmpo, basketbalspeler uit Griekenland, José Andrés, oprichter van de ngo World Central Kitchen, en de vier leden van de Ierse rockband U2.
Ook andere namen verschijnen op de eerste lijst van laureaten. Zo wordt de Oekraïense mensenrechtenadvocate Oleksandra Matviichuk opgenomen als lid van de orde. Daarnaast krijgt Viviane Reding, vicevoorzitter van de Europese Commissie, eveneens een plaats onder de leden.
De laureaten ontvangen tijdens een ceremonie in mei een insigne, een lint en een certificaat. Die onderscheiding wordt uitgereikt tijdens een plenaire vergadering van het Europees Parlement, waar de eerste Europese Orde van Verdienste officieel wordt toegekend.