Niet alleen liggen LNV-ministers van enkele landen dwars, maar ook in het Europees Parlement zijn er – om verschillende redenen – zorgen en twijfels. Er wordt al op gezinspeeld dat de Europese Commissie met een aangepast voorstel moet komen.
Brussel heeft onlangs, na jarenlange studies en onderzoeken, voorgesteld glyfosaat nog eens voor een periode van tien jaar toe te staan, onder twee ondergeschikte EU-brede beperkingen. Daarnaast zouden landen zelf extra eigen beperkingen mogen opleggen, zoals Frankrijk sinds kort al doet.
Volgens Eurocommissaris Stella Kyriakides (Voedselveiligheid & Gezondheid) kunnen landen eigen beperkingen opleggen, bijvoorbeeld voor bepaalde gebieden of provincies, of voor bepaalde gewassen. Of wel voor bloemen en planten maar niet voor voedsel.
Die individuele benadering wordt door de meeste EU-landen gesteund, maar niet door Duitsland en Oostenrijk (die een totaalverbod willen), en vermoedelijk ook niet door Frankrijk en Nederland.
In dat geval is er volgende week in het SCoPAFF-comité geen gekwalificeerde meerderheid die het voorstel steunt, ook niet voor een EU-breed verbod op glyfosaat. Dat gebeurde vorig jaar ook al, waarop de Europese Commissie toen op eigen houtje moest beslissen tot tijdelijke verlenging om aanvullend onderzoek mogelijk te maken.
Op verzoek van de Partij voor de Dieren besprak het Europees Parlement woensdag het voorstel, en gaf daarbij Commissaris Kyriakides al enkele schoten voor de boeg. Zoals te verwachten viel, waren de linkse en groene partijen tégen het voorstel en verlangden een voor de hele EU geldend verbod. Sommigen dreigen zelfs met juridische stappen tegen de Commissie.
Europarlementariër Anja Hazekamp (PvdD) wees op wetenschappelijke verbanden tussen het gebruik van glyfosaat en het ontstaan van kanker en Parkinson, de snel stijgende kosten voor het zuiveren van drinkwater en de uitholling van de biodiversiteit.
De liberale Renew-fractie constateerde dat die pesticide kennelijk niet gevaarlijk genoeg is om van de markt te halen, zoals destijds wel is gedaan met asbest.
Maar zelfs EU-politici van agri-vriendelijke fracties als EVP/CDA en ECR/SGP, die voor ‘beperkte’ verlenging zeggen te zijn, zeggen dat glyfosaat uiteindelijk ‘uitgefaseerd’ moet worden. Ook waarschuwen zij op het risico dat kan ontstaan als elk land allerlei eigen criteria gaat invoeren, waardoor binnen het gemeenschappelijke landbouwbeleid toch weer concurrentie tussen boeren uit de verschillende EU-lidstaten kan gaan ontstaan.
Commissaris Kyriakides benadrukte dat de tien-jaren-vergunning kan worden ingekort of ingetrokken als er tussentijds nieuw wetenschappelijk bewijs op tafel komt over de schadelijkheid van glyfosaat. Maar als binnen de EU de ministers niet op één lijn zitten, en als het parlement erg verdeeld is, dan is de kans dat die twee instanties het daarna samen eens worden wel heel erg klein.
Eind vorige week meldden twee doorgaans betrouwbare bronnen in Brussel dat de Europese Commissie inmiddels werkt aan een mogelijk compromis. Daarbij zou de vergunning voor hooguit vijf jaar gaan gelden, en zouden er een paar extra Europése beperkingen worden opgelegd. In dat geval zou zo’n compromis in de tweede helft van oktober of de eerste helft van november in stemming kunnen komen.