Het Europees Parlement heeft dit jaar de Sacharovprijs voor de mensenrechten toegekend aan de Oeigoerse intellectueel en dissident Ilham Tohti, die in China is veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf wegens “separatisme”.
De voormalige hoogleraar economie aan een universiteit in Beijing werd in 2014 veroordeeld door Chinese rechtbanken in een proces dat toen al leidde tot protesten van buitenlandse regeringen en mensenrechtenorganisaties.
De voorzitter van het Europees Parlement, David Sassoli, drong er bij de bekendmaking bij China op aan Ilham Tohti onmiddellijk vrij te laten. De toekenning van deze hoge Europese mensenrechtenrpijs zal vrijwel zeker leiden tot diplomatieke spanningen met Beijing.
Ondanks het feit dat hij een stem geeft aan matiging en verzoening, werd hij na een showproces veroordeeld tot levenslang, zei Sassoli tijdens de plenaire vergadering van het Europees Parlement in Straatsburg.
Tohti won in september nog een van Europa’s andere mensenrechten onderscheidingen, de Vaclav Havel-prijs, omdat hij “de hele Oeigoerse bevolking een stem gaf”.
Tohti heeft meer dan twintig jaar gepleit voor het lot van de Oeigoerse minderheid en aan het bevorderen van de interetnische dialoog en het begrip in China, zei de Raad van Europa na de benoeming van Tohti voor de Vaclav Havel-prijs.
China had de contacten verbroken met de Raad van Europa nadat het Tohti in augustus had genomineerd voor de Vaclav Havel-prijs.
Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken noemde Tohti een “separatist die extreem terrorisme ondersteunt”.
Hij is ook genomineerd door Amerikaanse politici voor de Nobelprijs voor de vrede, temidden van steeds meer internationale aandacht voor de behandeling van de Oeigoeren door China.