Europese Unie probeert Oekraïense landbouw overeind te houden

Er is in het Europees Parlement geen meerderheid om de Klimaatvisie Green Deal en de voedselstrategie van-boer-tot-bord opnieuw ter discussie te stellen, nu de voedselvoorziening door de Russisch oorlog in Oekraïne in het gedrang komt.

Twee voorstellen van de EVP-christendemocraten, met steun van de conservatieve ECR en rechts-nationalisten, om voorgenomen milieubeperkingen in de landbouw te ‘herbeoordelen’ of ‘op te schorten’ werden verworpen.

Door de Oekraïne-oorlog ontstaat in Oekraïne en mogelijk ook elders ter wereld een tekort aan voedsel. Het Europarlement wil daarom op korte termijn maatregelen om de voedselvoorziening op peil te houden. Verder gaat de landbouwproductie in de EU omhoog door gronden niet braak te laten liggen.

Om tekorten en hoge prijzen te voorkomen, heeft het Europarlement een resolutie aangenomen die oproept tot een actieplan. Zo moet er ook veel meer voedselhulp naar Oekraïne gaan en moet de EU voedsel-corridors van en naar Oekraïne openen, als alternatief voor de door de Russen afgesloten Oekraïense Zwarte Zeehavens. De boeren in het Oost-Europese land moeten ook diesel, zaaigoed en meststoffen krijgen.

Omdat er door de Oekraïne-oorlog minder voedsel naar de EU kan worden ingevoerd, eisen de Europarlementariërs dat de eigen productie EU omhoog gaat. Ook willen ze dat alle aanwezige landbouwgrond alleen kan worden gebruikt voor de productie van voedsel en diervoeder (en dus niet voor de aanleg van zonnepaneel-parken). 

Braakliggende grond moet dit jaar snel worden gebruikt voor het verbouwen van eiwithoudende gewassen zoals tarwe en graan. En bedrijfstakken die het zwaarst getroffen zijn, moeten financiële steun krijgen, stelt het Parlement. Verder moeten EU-landen brede, snelle en flexibele staatssteun kunnen geven aan partijen op de landbouwmarkt.

De Nederlandse Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) vindt dat een goede zaak. Hij vindt het verder “erg gepast dat de meerderheid van het Europees Parlement in de resolutie oproept om de eigen landbouwproductie uit te breiden, meer ruimte te creëren voor kunstmestvervangers, de boeren en tuinders te helpen om de gevolgen van de oorlog op te vangen, onder meer door het toestaan van staatssteun” .

Verscheidene andere Nederlandse Europarlementariërs zijn kritisch over het pakket. ‘En ik ben een beetje verbaasd over de poging vanuit de christendemocraten om deze crisis te gebruiken om de Green Deal, de boer-tot-bord-strategie en de biodiversiteitsstrategie te ondermijnen en te vertragen,’ zegt Europarlementariër Mohammed Chahim (PvdA).

Zijn collega Anja Hazenkamp (PvdD) sluit zich daar bij aan. Parlementariër Annie Schreijer-Pierek (CDA) is het met hen oneens. Volgens haar ondermijnen de boer-tot-bordstrategie en de biodiversiteitsstrategie de Europese voedselproductie.