De Britse regering wacht in elk geval tot na de parlementsverkiezingen op 12 december met de eventuele voordracht van een Britse EU-commissaris in Brussel. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen maande de Britse premier Johnson onlangs om uiterlijk deze week een commissaris naar Brussel te sturen, maar daar wacht hij dus mee.
Britse diplomaten zeiden dat Johnson aan Von der Leyen heeft geschreven dat hij niet voor 12 december een kandidaat zal noemen, maar er staat niet in de brief dat hij dat na 12 december wél zal doen. Kennelijk wil Johnson de stembusuitslag afwachten en bezien of zijn Conservatieve Partij in het Lagerhuis een meerderheid behaalt. In dat geval hoopt hij waarschijnlijk dat hij zijn Brexit-plannen voor eind januari alsnog voor elkaar kan krijgen.
Uit opmerkingen van de Belgische liberale Europarlementariër Guy Verhofstadt valt overigens af te leiden dat het Europees Parlement niet zonder meer zal instemmen met een Brexit-akkoord. Verhofstadt is voorzitter van een werkgroep van het Europarlement dat betrokken is bij de al drie jaar durende Londen-Brussel onderhandelingen.
Verhofstadt zei gisteren dat het Europarlement ook in zo’n verdrag duidelijkheid wil over de positie van Europeanen in Groot-Brittannië, en Britten in de EU-landen. Kennelijk is dat nog niet naar de zin van de Europarlementariërs opgelost.
Von der Leyen wil op 1 december beginnen met haar team van nieuwe EU-commissarissen. Zolang het Verenigd Koninkrijk lid is van de EU is het volgens de verdragen verplicht een commissaris te leveren. Hier hebben de EU-regeringsleiders al gewezen in hun beslissing om de Britten nog eens tot 31 januari uitstel voor de brexit te geven.
Von der Leyen heeft nog niet publiekelijk gereageerd op Johnson’s weigering. Het valt niet te verwachten dat zij haar startdatum van 1 december gaat uitstellen. ZE was eerst van plan op 1 november van start te gaan, maar dat werd toen al door Brexit-gedoe vertraagd. Juristen hebben haar al gewezen op twee mogelijkheden: de nieuwe EU-Commissie kan van start gaan met 27 Commissarissen, en een Britse zetel tijdelijk vacant laten, en na afloop van het Brexit-uitstel op 1 februari, alsnog een definitief besluit nemen.
Ook kan Von der Leyen de huidige Britse EU-commissaris Julian King vragen om nog een paar maanden aan te blijven. Daar zal ze dan wel de informele toestemming voor nodig hebben van de regeringsleiders, en van de Euro-parlementsfracties. Maar die zullen daar wel aan willen meewerken omdat ook zij vinden ‘dat Boris nu wel genoeg in Brussel op de rem heeft getrapt’, zoals een medewerker in de wandelgangen opmerkte.
Door stafmedewerkers van de Europese Commissie wordt er bovendien geruststellend op gewezen dat ook bij de vorming van eerdere commissies er sprake van was dat sommige kandidaten niet de steun van het Europees Parlement kregen, en vervangen moesten worden.