De grootste fractie in het Europees Parlement heeft nauwer samengewerkt met uiterst rechtse partijen dan eerder bekend was en tot nu toe werd ontkend. Het ging om afstemming tussen EVP-politici met de extreemrechtse Patriotten-fractie rond voorstellen om het Europese migratiebeleid strenger te maken.
Die samenwerking verliep niet alleen via stemgedrag, maar ook via voorafgaande directe communicatie. Europarlementariërs en medewerkers overlegden in een WhatsApp-groep en hadden daarnaast persoonlijke ontmoetingen om voorstellen te bespreken, zo is nu gebleken.
Opvangkampen
De voorbereide wetsvoorstellen gingen onder meer over plannen om afgewezen asielzoekers over te brengen naar zogenoemde opvangkampen buiten de Europese Unie. Dat voorstel werd later in het parlement goedgekeurd, tot grote teleurstelling van de liberale Nederlandse Europarlementariër Malik Azmani (Renew/VVD). Hij had de afgelopen jaren als EP-rapporteur een afgezwakter tekstvoorstel voorbereid dat op het laatste moment door de christendemocraten werd afgewezen.
Promotion
Binnen de voorbereidende gesprekken waren ook vertegenwoordigers van uiterst rechtse fracties betrokken, waar ook de Duitse partij AfD deel van uitmaakt. De afstemming ging verder dan incidenteel overleg. De samenwerking met extreemrechts ligt vooral in Duitsland extra gevoelig; daar is de AfD bij recente verkiezingen in grote deelstaten opgerukt tot derde partij.
Afkeuring
EVP-fractieleider Manfred Weber stelt nu in een verklaring aan de Duitse pers dat hij niet op de hoogte was van de communicatie tussen zijn fractieleden, medewerkers en andere fracties. Dat staat in contrast met eerdere uitspraken waarin hij benadrukte dat er geen samenwerking was met uiterst rechts. Ook sprak hij eerder over een duidelijke grens tegenover partijen die hij als tegenstanders van de EU beschouwde.
Volgens Weber heeft hij geen toestemming gegeven voor deelname aan dergelijke chatgroepen. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz reageerde scherp en keurde de gang van zaken af. Hij benadrukte dat samenwerking met uiterst rechts niet gewenst is en dat daar een einde aan moet komen.
Sancties
Volgens Merz ligt de verantwoordelijkheid nu bij Weber. Hij moet ervoor zorgen dat dergelijke praktijken stoppen en bepalen of er verdere stappen nodig zijn na wat zich heeft voorgedaan. Recentelijk legde Weber sancties op aan twee Nederlandse (agrarische) Europarlementariërs die zich niet hielden aan fractie-afspraken om niet in te stemmen met moties van afkeuring tegen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Die twee Nederlandse fractieleden mochten een half jaar niet in commissies en parlement het woord voeren, kregen geen spreektijd en zijn inmiddels uit boosheid overgestapt naar de conservatieve ECR-fractie.