Landbouwbegroting EU: afwachten wat de premiers met budget willen

EP stockshots in the Plenary Chamber

De Landbouwcommissie van het Europees Parlement heeft instemmend gereageerd op de lichte verhoging die de Europese Commissie heeft aangebracht in de Landbouwbegroting, maar houdt eraan vast dat er voor nieuwe taken nieuw geld bij moet.

Eind mei had de Europese Commissie na lang aandringen van de landbouwcommissie een lichte verhoging in het meerjarenbudget aangebracht, maar dat is inmiddels door de staatshoofden en regeringsleiders verworpen. Die regeringsleiders komen half juli opnieuw bijeen, waarbij Nederland en drie andere EU-landen nog steeds behoorlijk dwars liggen.

Hun bezwaren richten zich weliswaar vooral op het corona-herstelfonds, maar daardoor is het EU-meerjarenbudget ook nog niet veiliggesteld. Groot struikelblok daarbij is het vele geld dat nodig is voor de Green Deal van vice-voorzitter Frans Timmermans, inclusief het van-boer-tot-bord, voor de biodiversiteit, minder bestrijdingsmiddelen en meer biologische landbouw. En die honderden miljoenen in een steeds groter wordend reservepotje voor plattelandsontwikkeling is erg verleidelijk….

Maatregelen van de Europese Green Deal mogen niet worden betaald uit het huidige geld voor het landbouwbeleid, wordt werd maandag in de commissievergadering opnieuw geszegd. Wel erkende de Landbouwcommissie dat een ‘gemoderniseerd en duurzaam gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) een beslissende bijdrage zal leveren aan de ambitieuze klimaatdoelstellingen van de EU. Een aanzienlijk deel van het GLB moet de klimaatdoelstellingen van de EU ondersteunen, maar de verwezenlijking ervan zal in grote mate afhangen van voldoende financiering, zo benadrukte de Landbouwcommissie.

Juist dat extra geld is om meerdere redenen hoogst onwaarschijnlijk. Ten eerste heeft de Europese Commissie de laatste concept-begrotingen al verbeterd. Bovendien zijn het uiteindelijk de staatshoofden die (meestal) het laatste woord hebben. En in de meeste begrotingen is ‘oud voor nieuw’ een heel gebruikelijk uitgangspunt: nieuw beleid kan alleen doorgaan als er geld ‘gevonden’ wordt door ‘oud’ beleid te laten vervallen. Bovendien is van meerdere landen al langer bekend dat ze vinden dat er in de EU veel te veel wordt uitgegeven aan het ( in stand houden van verouderd) landbouwbeleid.

Bovendien staat nog lang niet vast of de mening van de Landbouwcommissie wordt gedeeld door hun collega-parlementsleden van de Budget-commissie, van de Economische Commissie en van de Milieucommissie. Dat zal pas blijken in september, bij de stemmingen over de uiteindelijke begrotingen. Dan is bijna iedereen waarschijnlijk al lang vergeten dat het de premiers en de ministers waren die in juli op de financiële rem gingen staan.

In een niet-bindende resolutie, aangenomen met 37 stemmen voor, 8 tegen en 3 onthoudingen, staat de Landbouwcommissie er op dat ‘de groene transitie, de uitgebreide bio-diversiteitsplannen en de F2F-visie met vers geld moeten worden gefinancierd en niet ten koste mogen gaan van de bestaande GLB-financiering. Verhoogde ecologische eisen moeten altijd financieel worden bijbetaald, omdat boeren niet gevraagd kan worden méér te doen met mínder geld, zo wordt gezegd. Ze voegen eraan toe dat de landbouw in de EU de enige is die de uitstoot van broeikasgassen al met twintig procent heeft verminderd.