Het Europees Parlement vindt dat de Tsjechische premier Andrej Babiŝ zijn Europese subsidies moet terugbetalen. Als premier heeft hij rechtstreekse invloed uitgeoefend op het toekennen van Europese subsidies aan zijn eigen agro-chemische bedrijf Agrofert, aldus de Europese Commissie.
Zakenman Babiš zit vanaf 2014 onafgebroken in de Tsjechische regering en is sinds 2017 premier. Hij is tevens de baas van Agrofert, een groot concern dat in chemische landbouwmiddelen handelt. Hij heeft zijn zeggenschap formeel ondergebracht in twee holdingmaatschappijen, maar heeft daar zelf nog alle zeggenschap over.
Het Europarlement is al langer bezorgd over de situatie in Tsjechië, waar onder Babiš belangenverstrengeling is ontstaan tussen overheid en bedrijfsleven. De conclusies gaan over onterechte subsidies uit de EU-regiofondsen, en daarnaast loopt nog een apart onderzoek naar de landbouwfondsen die Babiš’ bedrijf ontvangen heeft.
De Nederlandse Eurioparlementariër Lara Wolters (PvdA) heeft namens de begrotingscojtrolecommissie (CONT) hierover een rappoirt mede-oppgesteld. Volgende maand wordt een resolutie in het parlement in stemming gebracht. De regeringsleiders en staatshoofden hebben de afgelopen jaren geweigerd zich uit te spreken over hun collega Babiŝ.
Deze kwestie heeft er wel mede toe geleid dat in het nieuwe GLB-landbouwbeleid een maximum kan worden gesteld aan betalingen aan grote agrarische bedrijven, en dat de glb-gelden over meerdere ontvangers wordt gespreid.
Sommige Europarlementariërs vinden dat kwestie Babiš niet mag worden gebruikt als argument om de EU-controles uit te breiden, en zeggen dat de individuele landen dit beter moeten controleren. Anderen zeggen dat de praktijk juist het tegenovergestelde bewijst.
Volgens PvdA-Europarlementariër Lara Wolters staat nu vast dat Babiš in staat is zijn eigen bedrijf te ondersteunen met Europees overheidsgeld. In 2018, 2019 en 2020 nam het Europarlement al resoluties aan waarin werd gewezen op het misbruik van EU-landbouwfondsen in Tsjechië en de mogelijke betrokkenheid van premier Babiš.
Ook eiste het Parlement meer openheid over de ontvangers van EU-geld. Momenteel zijn lidstaten niet verplicht om te openbaren wie landbouwsubsidies ontvangt, maar doet de REU dat inmiddels mondjesmaat. Mede daardoor is duidelijk geworden dat in veel EU-landen landbouwsubsidies ( ‘euro’s per hectare’) de afgelopen jaren vooral terecht kwamen bij een klein aantal grootgrondbezitters.