In het Europees Parlement dreigen niet alleen de groene en linkse oppositie tegen het nieuwe GLB-landbouwakkoord te stemmen, maar ook de grootst mogelijke minderheid van de sociaaldemocratische S&D.
Volgens de Duitse SPD-politica Maria Noichl zal de S&D-fractie slechts met de kleinst mogelijke meerderheid âmet buikpijnâ groen licht geven voor het nieuwe gemeenschappelijke landbouwbeleid.
Noichl was een van de schaduwrapporteurs van het Europarlement die eind juni met het Portugese voorzitterschap een voorlopig akkoord akkoord bereikten. Het meeste verzet ertegen kwam van agrarische organisaties en verscheidene EU-landen die zich verzetten tegen âmilieuverplichtingenâ ( Green Deal en van-boer-tot-bord) van de Commissarissen Frans Timmermans (Klimaat en Milieu), Stella Kyriakides (Gezondheid en Voedselveiligheid) en Janusz Wojciechowski (Landbouw en Platteland).
Promotion
De onderhandelaars van het Europarlement leggen deze week hun onderhandelingsakkoord voor aan de AGRI-landbouwcommissie van het EP. Daarna moet het later dit jaar nog worden goedgekeurd door het voltallige Europarlement. Daarvan is al bekend dat ook een deel van de liberale Renew-fractie het nu voorgestelde nieuwe landbouwbeleid âniet duurzaam genoegâ vindt.
Daarnaast heeft vorige week de voorzitter van de begrotingscontrole commissie, de Duitse christendemocrate Monika Hohlmeier (EVP) het onderhandelingsakkoord âeen mislukkingâ genoemd. Volgens haar zijn de EP-onderhandelaars er niet in geslaagd een einde te maken aan vriendjespolitiek en het verduisteren van EU-geld.
Hohlmeier hekelde in een vraaggesprek met Agrarzeitung dat de EU-subsidies nog steeds verdeeld worden per hectare, en daardoor voor 80 procent terechtkomt bij 20 procent van bezitters van landbouwgebieden, vooral in Midden- en Oost-Europese EU-landen.
Veel landbouwgelden blijft gaan naar de penningmeesters en directeuren van agrarische coöperaties, collectieven, bedrijven en stichtingen. Daardoor blijft een invloedrijke bestuurders-lobby in stand en komt veel EU-geld niet als inkomen op het boerenerf terecht.
Hohlmeier (dochter van de vroegere Duitse CSU-politicus Frans-Jozef Strauss) sluit zich daarmee aan bij de eerder geuite kritiek van landbouwcommissaris Wojciechowski en de AGRI-commissie. Ook die vinden dat meer EU-geld terecht zou moeten komen bij de (kleine) boeren en niet bij de (grote) grondeigenaren, maar dat hebben de EP-onderhandelaars niet bij de LNV-ministers kunnen terugdraaien.
Al eerder hebben de LNV-ministers zich tevreden getoond over het nieuwe landbouwbeleid dat voortaan minder EU-centralistisch zal zijn maar grotendeels vorm gaat krijgen door een op-individuele-landen-toegespitst takenpakket. Zulke nationale strategische (agri-)plannen hebben wel jaarlijks Brusselse instemming nodig, maar bieden per land meer uitzonderingsregels.
Omdat over de herziening van het EU-landbouwbeleid al enkele jaren is onderhandeld, er nu â Ă©indelijk â een onderhandelingsakkoord van EP-rapporteurs en schaduwrapporteurs op tafel ligt, (dat bovendien al de instemming heeft van de 27 LNV-ministers), valt niet te verwachten dat het Europees Parlement het akkoord zal blokkeren. Dat zou immers betekenen dat alles weer van vooraf-aan moet beginnen. Wel moeten nog veel onderdelen worden omgezet in (juridische) definitieve teksten.
Bert-Jan Ruissen (SGP) de enige Nederlandse onderhandelaar aan de kant van het Europees Parlement, noemt het compromis âambitieus maar werkbaar voor de boerâ. Ruissen wijst erop dat het voorstel van Timmermans om 10% van de landbouwgrond verplicht braak te laten liggen, is verlaagd naar 3% met bepaalde uitzonderingen. âDit pakket biedt voldoende flexibiliteit voor de EU-landen om het werkbaar te houden voor de boer. Het is nu aan Nederland om daar op een goede manier invulling aan te gevenâ.
Ook al zouden Europarlementariërs van de drie grote politieke fracties het voorstel niet aan een meerderheid helpen, dan valt alsnog voldoende steun te verwachten van de rechtse, conservatieve en nationalistische oppositiefracties. Vooral zij krijgen wat ze wilden: minder centralistisch EU-beleid, meer nationale uitzonderingen, zo min mogelijk klimaatbeperkingen en geen maximering van uitbetalingen.
Het is nog niet bekend wanneer het onderhandelaarsakkoord ter stemming wordt voorgelegd aan het voltallige plenaire Europarlement.