Eerder verwierpen de landbouwcommissie en de visserijcommissie het voorstel al, waarover nu de milieucommissie een oordeel moet vellen. Het zou voor het eerst zijn dat een Commissievoorstel daadwerkelijk door het parlement wordt verworpen.
De christendemocraten (EVP/CDA) hebben het voorstel op het allerlaatste moment volledig van de hand gewezen, en ook de conservatieven (ECR/SGP) en rechtse fracties (I+D/FvD/PVV) zullen er tegen stemmen, hebben ze gezegd. Groenen, Verenigd Links en de S&D/PvdA zijn voor, en de liberale Renew (VVD/D66) zijn erover verdeeld.
In die envi-commissie zitten 88 Europarlementariërs. Volgens EVP-fractieleider Manfred Weber liggen de stemverhoudingen momenteel op 44 tegen 44.
Weber heeft vorig jaar zijn standpunt over de Green Deal en milieuwetten in de landbouw aangescherpt: in 2019 moest hij dit project van Klimaatcommissaris Frans Timmermans nog steunen, omdat de Green Deal ook tot stand was gekomen met steun van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Die Commissie was mede tot stand gekomen door steun van toenmalig Bondskanselier Angela Merkel.
Maar sinds de Duitse christendemocraten in 2021 de Bondsdagverkiezingen verloren en in de oppositie terecht kwamen, is Weber in politiek opzicht naar rechts opgeschoven. Als Brussel iets góed doet, spreekt hij vriendelijk over de Commissie-Von-der-Leyen, maar als Brussel iets verkeerd doet, verwijt hij het vice-voorzitter Timmermans, merkte een Nederlandse Europarlementariër op.
Er wordt donderdag niet gestemd over de natuurherstelwet zelf, maar over het voorstel van de landbouw- en visserijcommissies tot verwerping van dat wetsvoorstel. Ook staan er nog stemmingen op de vergaderagenda over tientallen wijzigingsvoorstellen, maar die komen alleen aan bod als het project bij de eerste stemming niet van tafel wordt geveegd. Een eventuele afwijzing komt dan vervolgens terug in de voltallige parlementsvergadering van juli.
De voorzitter van de milieucommissie, de Franse liberaal Pascal Canfin, zei dat Weber EVP’ers ermee zou bedreigen hen uit de fractie te zetten als ze donderdag toch voor de natuurherstelwet stemmen. Binnen de EVP wordt dit ontkend, al zeggen verschillende bronnen wel dat de fractie alles in het werk stelt om leden en plaatsvervangers in stelling te brengen om het EVP-standpunt erdoor te krijgen.
Bij de sociaaldemocratische S&D/PvdA-fractie is Mohammed Chahim ervan overtuigd dat er een meerderheid voor de natuurherstelwet is. “Ik weet van een paar EVP’ers dat ze voor de wet willen stemmen”, zei hij. Van de EVP/CDA-fractie is van één Oost-Europese Europarlementariër bekend dat hij vóór de natuurherstelwet wil stemmen. Bij de verdeelde Renew/VVD/D66-fractie zou er sprake zijn van twee of drie weifelaars.
In theorie zou de Europese Commissie woensdag op het allerlaatste moment nog met een of ander compromis of concessie of wijzigingsvoorstel kunnen komen, maar zulke signalen komen er niet uit de kantoren van Timmermans en zijn chef-staf Diederik Samson. Bovendien heeft Brussel al op veel onderdelen concessies gedaan en afzwakkingen aangebracht.
Ook zou de Europese Commissie hun omstreden voorstel nog ‘tijdelijk van de agenda’ kunnen halen, maar dat annuleert de al gedane verwerping door de landbouw- en visserijcommissies niet.
In theorie kan de envi-commissie ook nog besluiten donderdagochtend niet tot stemming over te gaan, maar de stemming ‘aan te houden’ zodat er ‘op een latere datum en tijdstip’ over de afwijzing van de landbouw- en visserijcommissies kan worden gestemd (=uitstel; tijd winnen).