Landbouwgebieden in het zuidoosten van het land haalden vrijwel al hun irrigatie-water uit het nu leeggestroomde stuwmeer. Dat hele irrigatiestelsel is verdwenen. Dat kan pas worden hersteld als er een nieuwe stuwdam kan worden gebouwd. Dat kan nog jaren duren. Daarnaast is de industrieregio rond de stad Cherson door de overstromingen deels onbereikbaar, en is er grote schade aan industrieën.
In het Europees Parlement is het opblazen van de dam scherp veroordeeld. PvdA-Europarlementariër Thijs Reuten noemde het ‘een Russische oorlogsmisdaad op oorlogsmisdaad op oorlogsmisdaad’. Anderen noemen de Russische agressie een nieuwe bedreiging voor de voedselzekerheid.
De Oekraïense landbouwexport wordt niet alleen bedreigd door de Russische blokkade op de Zwarte Zee, maar gevreesd moet worden dat veel Oekraïense oogsten de komende jaren fors zullen tegenvallen.
Daarnaast ziet het ernaar uit dat veel landbouwgronden ‘vergiftigd’ zijn door meegespoelde chemicaliën, afvalresten en andere materialen. Over enkele honderden kilometers zijn langs de rivierkusten hele dorpen, fabrieken, munitieopslagplaatsen en andere materialen in de watermassa weggespoeld, in zuidelijke richting naar de Zwarte Zee.
Deze nieuwe ‘ramp-voor-een-hele-generatie’ was nog niet opgenomen in de resolutie over voedselzekerheid-op-lange-termijn die deze week in het Europees Parlement werd ingediend, omdat de tekst al eerder door de landbouwcommissie was vastgesteld.
De resolutie was een reactie op een eerder rapport van de Europese Commissie ( december 2022), waarin de (toen bekende) gevolgen van de Russische oorlog tegen Oekraïne en de verstoring van graan- en voedselexporten werden onderzocht.
De EU-Commissarissen concludeerden destijds dat er geen voedseltekorten in Europa waren, en dat er alleen op korte termijn enige sprake was van enige transport- en exportproblemen. De landbouwpolitici waren het met zo’n geruststellende benadering van de Europese Commissie niet eens. Op hun aandrang werden in het nieuwe meerjarige EU-landbouwbeleid (GLB) al twee tijdelijke verruimingen voor voedselproductie opgenomen.
De resolutie van de landbouwlobby komt grotendeels neer op herhaling van bekende standpunten over het belang van de Europese landbouw. Meer specifiek wordt opnieuw gepleit voor diepgravender onderzoek naar alle mogelijke gevolgen voor het inkomen van boeren van de Green Deal. Ook wordt opnieuw gevraagd om meer beperkingen op concurrerende import uit niet-EU-landen.