Het ratificeren van het Mercosur-verdrag leidt daarmee tot nieuwe politieke spanningen in Brussel, nu de EU-landbouwministers juist stappen zetten richting finale ondertekening.
De Conferentie van Voorzitters van het Europarlement bevestigde donderdag dat een resolutie die oproept tot een proces komende week niet op de agenda komt te staan. Volgens de indieners van de ontwerp-resolutie vergroot dit de onvrede, omdat het Parlement eerder al verdeeld stemde over delen van het akkoord. Tegelijkertijd groeit de druk op de instellingen om het proces af te ronden. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wil het akkoord op 20 december ondertekenen en rekent op tijdige afronding van recent opgestelde aanvullende wetgeving.
Onderdeel daarvan is een pakket beschermingsmaatregelen voor de Europese landbouwproducten, de zogeheten 'noodrem'. De EU-ministers keurden deze onlangs toegevoegde waarborgen goed. Daarmee kan Brussel sneller ingrijpen als import uit Mercosur-landen de Europese markt verstoort. De maatregelen richten zich vooral op gevoelige producten zoals rundvlees, gevogelte en suiker.
Volgens verschillende EU-landen zijn deze extra stappen nodig om tegemoet te komen aan zorgen van boeren en van landen die tot nu toe sceptisch waren. De verwachting is dat nu meer landen door de nieuwe noodrem bereid raken het akkoord te steunen. Nederland liet deze week weten dat het alsnog met ratificatie instemt
Toch blijft het politieke landschap binnen de EU verdeeld. Frankrijk behoort tot de landen die zich fel verzetten tegen de huidige versie van het verdrag. President Marcon heeft nog geen groen licht gegeven. Ook andere EU-landen hebben nog geen definitieve instemming gegeven, waardoor het eindresultaat onzeker blijft.
Boerenorganisaties in meerdere landen blijven waarschuwen dat de import van goedkoper geproduceerd Zuid-Amerikaans voedsel het Europese speelveld kan verstoren. Zij vrezen dat Europese producenten hierdoor onder druk komen te staan, ondanks de nieuwe waarborgen. In verschillende landen leidde het verzet al tot protesten.
Boeren uit onder meer Frankrijk gingen recent de straat op om hun onvrede over de handelsdeal kenbaar te maken. Ook elders in Europa bereiden landbouworganisaties nieuwe protesten voor. Europese boerenbonden zijn van plan tijdens de EU-top, op 18 december in Brussel, ‘met duizend tractoren’ een grote demonstratie te houden.
De komende weken worden cruciaal. De aanvullende ‘noodrem’ moet komende week in Straatsburg nog door het voltallige Europees Parlement worden goedgekeurd. Pas daarna kan de EU het volledige wetgevingspakket afronden dat nodig is om de deal tijdig (op 20 december, in Rio de Janeiro) te kunnen ondertekenen.