Von der Leyen ontziet Landbouw: pesticiden uit Green Deal

David SASSOLI - EP President meets with Ursula VON DER LEYEN - EU Commission President-elect at the EP in Brussels

EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft in het Europees Parlement de intrekking aangekondigd van de controversiële SUR-pesticidenwet. Die wet voor halvering van chemicaliëngebruik in de landbouw was één van de ‘groene’ Green Deal-plannen van oud-commissaris Frans Timmermans. 

Het besluit van Von der Leyen komt te midden van een groeiend verzet tegen het groene beleid van Brussel en wijdverbreide protesten van boeren die onder meer zeggen dat de lasten die de Europese milieuregelgeving hen oplegt buitensporig zijn.

De intrekking van het pesticidenplan is een rechtstreeks gevolg van die boerenprotesten, en is ook een nieuwe tegenslag voor de milieu-en klimaatplannen zoals die de afgelopen jaren zijn aangekondigd. De afgelopen twee jaar is een grote agrarische lobby tégen veel van die groene plannen op gang gekomen.

Von der Leyen maakte duidelijk dat zij nu de intrekking aankondigt maar dat de Commissarissen er komende week nog wel mee moeten instemmen. Ook benadrukte ze dat de noodzakelijke landbouwtransitie wel op de politieke agenda blijft staan, en dat ná de Europese verkiezingen van juni het nieuwe Europese Parlement en de nieuwe Europese Commissie er toch een antwoord op moeten zullen vinden. 

Ze zei dat het pesticidenvoorstel verworden was tot een symbool van polarisatie, en dat zij de komende maanden veel werk wil maken van de door haar in gang gezette Strategische Dialoog. Bij het maken van een nieuw voorstel moet de commissie voor “meer dialoog en een andere benadering” met belanghebbenden kiezen, vindt ze.

De nieuwe EU-regels voor halvering van gewasbeschermers leken al ten dode opgeschreven toen het Europees Parlement ze afgelopen najaar wegstemde. Von der Leyens eigen EVP-christendemocraten zwakten met steun van nationalistische en rechtse fracties het voorstel zodanig af dat het onverteerbaar was geworden voor groene en linkse Europarlementariërs. 

Ook veel EU-landen hadden bedenkingen, maar bleven tot nu toe toch zoeken naar een aanvaardbaar vergelijk. Hun huidige EU-voorzitter, België, wilde nog voor de verkiezingen een verder uitgekleed compromisvoorstel voorleggen. De Nederlandse LNV-minister Piet Adema had eind januari aan de Tweede kamer weten dat hij verdere uitholling van het voorstel niet zou steunen omdat hij vindt dat de EU toch iets moet doen voor vermindering van het chemicaliëngebruik in de landbouw.

Het verzet van de agrarische lobby in de EU heeft er eerder toe geleid dat een natuurherstelwet zodanig werd afgezwakt dat er alleen een administratief raamwerk overbleef. Daarnaast zal de huidige Klimaatcommissaris Wopke Hoekstra een nieuw Klimaatplan moeten ontdoen van landbouw-onvriendelijke redeneringen, zo werd dinsdag in Straatsburg aangekondigd. 

In Hoekstra’s aangescherpte Klimaatplannen mag niet langer staan dat landbouw en voedselproductie grote veroorzakers zijn van luchtvervuiling, en mag niet gepleit worden voor het verminderen van de vleesconsumptie.