Voorzitter Ursula von der Leyen werkt blijkbaar aan een fundamentele financiĂ«le hervorming van de EU, zo blijkt uit (opzettelijk) gelekte Brusselse documenten over de volgende financiĂ«le periode (2028-2034). Daarin worden de gevolgen op een rijtje gezet van het structuurrapport van de Italiaanse oud-premier Draghi ( âde EU moet concurrerender en economisch-sterker wordenâ ) en van de Strategische Dialoog over de landbouw ('EU-subsidie van hectaren naar boereninkomens, aparte pot voor duurzaamheidâ).
Die twee rapporten komen bovenop de jaarlijkse politiek-bestuurlijke procedures voor vaststelling van jaarbegroting (2025) en de daaraan gekoppelde meerjarenraming. Daarbij komt dat eenmaal in de vijf jaar een nieuw-samengestelde Commissie meerjarig vooruit kan blikken.
Een van de varianten die nu (op grond van ambtelijke voorbereidingen) wordt besproken, is het deels weer samenvoegen van de meer dan 500 Europese subsidiepotten. Daarbij zouden onder meer de grote (regionale) structuurfondsen, het fonds voor het gemeenschappelijke landbouwbeleid en dat voor plattelandsontwikkeling worden samengevoegd.
De uitbetaling zou dan deels afhankelijk worden gemaakt van het politieke goede gedrag van de individuele lidstaten (âhervormingenâ). Daarbij denkt Brussel op veel meer beleidsterreinen gebruik te gaan maken van de methodiek zoals die al wordt toegepast bij de nationale strategische plannen (nspâs) in de landbouw. In de Dialoog-adviezen van de commissie-Strohschneider wordt ook al gepleit voor afschaffing van allerlei bindende Brusselse regels.
De EU-leiding wil zich blijkbaar niet langer met zulke âonzinâ bezighouden. Brussel laat dan veel details en nationaal-gedoe over aan de EU-landen, maar wil uitbetalingen wel gebruiken om de EU-landen te binden aan prioriteiten voor âconcurrentievermogenâ, âinnovatieâ,âveerkrachtâ en âdefensievermogenâ.
Volgens het nu gelekte document moeten toekomstige landbouwsubsidies worden gekoppeld aan het bevorderen van biologische landbouw door de lidstaten; hierachter schuilt waarschijnlijk de opvatting dat de huidige GLB-subsidies grotendeels zouden worden opgeslokt door de voorgenomen toetreding van OekraĂŻne.
In de proefballon van Von der Leyen wordt een veel kleiner landbouwfonds teruggesluisd naar de 27 EU-landen, en krijgen de lidstaten meer eigen bevoegdheden om dat geld naar eigen nationaal inzicht te besteden, zij het nĂĄ goedkeuring door Brussel.
Theoretisch is het nog steeds denkbaar dat de EU-lidstaten het begrotingspakket van Von der Leyen op de gebruikelijke manier over de vele hĂČnderden uitgavenposten zullen versnipperen. Ook kan het Europees Parlement er bij de vaststelling van het meerjarenbudget (MFF) nog allerlei voorwaarden aan verbinden.