De Europese Commissarissen willen de Vogel- en Habitatrichtlijn opnieuw bekijken. Deze Europese wetten beschermen vogels, planten, dieren en hun leefgebieden. Ze vormen ook de juridische basis voor de beschermde Natura 2000-gebieden. De aangekondigde herziening is opvallend omdat een lopende evaluatie van beide richtlijnen nog niet is afgerond.
Koerswijziging
De aangekondigde herziening past in een bredere koerswijziging in Brussel. De Commissie wil Europese bedrijven concurrerender maken door administratieve verplichtingen te verminderen. Ook andere milieu-regels worden versoepeld of geschrapt. Zo trekt Brussel een voorstel in dat bedrijven verplichtte hun groene reclameclaims beter te onderbouwen.
Natuurorganisaties betwisten dat nieuwe wetgeving nodig is. Zij wijzen op eerdere beoordelingen waaruit volgens hen blijkt dat de bestaande natuurrichtlijnen effectief zijn. Ook vinden zij het voorbarig dat de Commissie wijzigingen overweegt voordat de resultaten van de lopende evaluatie bekend zijn.
Boerenrprotest
Landbouworganisaties in Nederland en België reageren positief. De Nederlandse LTO en de Belgische Boerenbond vinden dat de huidige regels vergunningen voor uitbreiding van landbouwbedrijven onnodig ingewikkeld maken. Boeren hekelen al vele jaren die Habitat-richtlijn; zij hopen dat aanpassingen meer ruimte bieden voor hun bedrijfsontwikkeling.
Vooral de lange vergunningsprocedures zijn een belangrijk twistpunt. Landbouworganisaties vinden dat onvoldoende duidelijk is wanneer een project schadelijke gevolgen heeft voor beschermde natuur. Daardoor blijven aanvragen volgens hen langer liggen dan noodzakelijk. De Europese Commissie verwacht dat eenvoudigere regels vergunningverlening kunnen versnellen.
Natura-2000
Natuurorganisaties reageren juist verontrust; zij vrezen dat de bestaande bescherming wordt uitgehold. Zij waarschuwen dat zelfs beperkte wijzigingen ingrijpende gevolgen kunnen hebben voor kwetsbare vogelsoorten en natuurgebieden. De discussie raakt rechtstreeks aan Natura 2000, het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden.
Stikstof
In Nederland en België speelt vooral de stikstofproblematiek een belangrijke rol. Landbouworganisaties verbinden de bestaande natuurregels aan langdurige onzekerheid over vergunningen en bedrijfsinvesteringen. Zij willen duidelijkere voorschriften, zodat ondernemers eerder weten welke activiteiten wel of niet zijn toegestaan.
Het Nederlandse centrumrechtse minderheidskabinet van premier rob Jetten heeft vorige week een wetsvoorstel gepresenteert om de stistofuitstoot door de Landbouw en veeteelt fors te verminderen. Een meerderheid van het parlement in Den Haag lijkt dat te gaan steunen.
EPP-hoorzitting
Binnen het Europees Parlement lopen de meningen uiteen. De christendemocratische Europese Volkspartij (EPP) steunt het opnieuw bekijken van de natuurregels, terwijl Groene Europarlementariërs waarschuwen voor afbraak van natuurbescherming. De politici van de Europese christendemocraten houden er later deze maand een eigen hoorzitting over. EPP-politici vervullen het voorzitterschap en leidende rollen in enkele van de meest invloedrijke parlementscommissies die in Brussel hierover mede-beslissen.
De precieze wijzigingen van het werkprogramma-2027 zijn nog onbekend. Voorlopig gaat het om een aangekondigde herziening, niet om definitieve besluiten.
